2025 yılında Kazakistan'ın büyük mevduat sahipleri, banka mevduatlarındaki fonlarının bir kısmını alternatif finansal araçlara kaydırdı; infohub.kz sitesi bildiriyor.
Kazakistan Mevduat Garanti Fonu'nun (KMFG) yıllık raporuna göre, büyük segment, mevduat bakiyesi 50 milyon tenge üzerinde olan mudileri kapsıyor. Yıl içinde toplam mevduat hacimleri %10,2 (yaklaşık 0,8 trilyon tenge) artarken, 2024'te büyüme %24,6 idi. Büyük mudilerin perakende mevduat yapısındaki payı 2,3 puan azalarak %33'ten %31,7'ye geriledi.
Bu arada, varlıklı müşterilerin tenge mevduatlarına olan talebi yüksek kaldı: hacimleri %19,1 arttı. KMFG, segmentin genel dinamiklerindeki yavaşlamayı, kısmen döviz mevduatlarından daha yüksek getirili varlıklara kısmi fon akışına bağlıyor.
Fon, büyük mudilerin önemli sermayeye sahip olarak güvenlik ve getiri arasında denge kurmaya çalıştıklarını ve bu nedenle tasarruflarını daha aktif çeşitlendirdiklerini belirtiyor. KMFG, bu eğilimin sistemik risk oluşturmadığını, ancak perakende mevduat piyasasının genel büyümesinin yavaşlamasının nedenlerinden biri olabileceğini düşünüyor.
Aynı zamanda, mevduatlarda dolarizasyon azalmaya devam etti. 2025'te perakende mevduat piyasasının dolarizasyon seviyesi 2,8 puan düşerek tarihi minimum olan %21,9'a ulaştı. Büyük segmentte, döviz mevduatlarının payı ilk kez %50'nin altına inerek %43,1 oldu. Karşılaştırma için, 2015'te Kazakistan'daki perakende mevduatların neredeyse %80'i yabancı para biriminde tutuluyordu.
Genel olarak, 2025 yılında bireysel mevduat hacmi %14,7 artarak 28,2 trilyon tengeye ulaştı. Tenge mevduatları %18,9 artarak 22 trilyon tengeye yükselirken, döviz mevduatları sadece %1,8 artarak 6,2 trilyon tengeye ulaştı.
Temmuz ayında Kazakistanlılar banka mevduatlarını aktif olarak artırmaya devam etti. Ulusal Banka verilerine göre, bireysel mevduatlar aylık 364 milyar tenge artarak 28 trilyon tengeye, yıl başından bu yana ise 2,2 trilyon tengeye yükseldi. Temmuz ayındaki tüm artış, 459 milyar tenge artan tenge mevduatlarından kaynaklanırken, döviz mevduatları 94 milyar tenge azalarak 4,4 trilyon tengeye geriledi.
Aynı zamanda, bankalar Ulusal Banka'nın iki baz faiz indiriminin ardından bazı mevduatların getirisini düşürmeye başladı. Ağustos ayında Halyk Bank, Kaspi Bank, Home Credit Bank, Eurasian Bank ve Freedom Bank koşulları gözden geçirdi. Örneğin, Kaspi'nin birikimli mevduatında GESV %19'a, Eurasian Bank'ın üç aylık TURBO Mevduatında ise yaklaşık %19,2'ye düştü. Ancak değişiklikler tüm ürünleri etkilemedi: bazı uzun vadeli mevduatlarda oranlar tam tersine artırıldı.