Kazakistan Maliye Bakanlığı Devlet Gelirler Komitesi, iç yolsuzluk riski analizi sonucunda kendi faaliyetlerinde beş zayıf nokta belirledi. Bunlar arasında kadro dışı çalışanların kurumun bilgi sistemlerine erişimi, gümrük kapılarındaki personelin yetki çakışması ve bazı gümrük işlemlerinin yapay olarak uzatılabilmesi yer alıyor. Bu haberi infohub.kz sitesi duyurdu.

İlk risk, iş sözleşmesiyle istihdam edilen çalışanlarla ilgili. Sözleşmelerinde görev tanımları ve işlerinin denetiminden sorumlu kişiler her zaman net olarak belirtilmemişti. Devlet Gelirler Komitesi'ne göre bu durum, takdir yetkisinin kötüye kullanılmasına zemin hazırlıyordu.

İkinci risk gümrük kapılarında tespit edildi. Çalışanlar sektörlere ayrılmış olsa da işlevsel görevleri örtüşebiliyordu. Örneğin, yolcu terminalinde çalışan bir personel, taşıma veya entegre kontrolle ilgilenen bir çalışanın yetkilerine sahipti. Devlet Gelirler Komitesi, bunun sonucunda bir sektördeki çalışanın başka bir sektördeki çalışan adına, kendi çıkarına veya üçüncü kişilerin çıkarına karar verebildiğini belirtti.

Üçüncü risk bilgi güvenliğiyle ilgili. İş sözleşmesiyle alınan kadro dışı devlet gelirleri çalışanları, kurumun bilgi sistemlerine ve kaynaklarına erişebiliyordu. Devlet Gelirler Komitesi, bunun bilgi güvenliği teknik dokümantasyonunu ihlal ettiğini belirtti. Komite, erişim haklarının envanterinin çıkarılmasını ve gereksiz yetkilerin kaldırılmasını önerdi.

Dördüncü risk gümrük uzmanlık incelemeleriyle ilgili. Belgede, soruşturma ve mahkeme tarafından Almatı'daki Merkez Gümrük Laboratuvarı çalışanlarının anlaşarak hızlandırılmış inceleme karşılığında rüşvet aldığı vakaların tespit edildiği belirtiliyor. Riski ortadan kaldırmak için Devlet Gelirler Komitesi, laboratuvar bölgesine insan, araç ve eşya giriş-çıkışının ve kaydının düzenlenmesini ve bir gümrük kontrol bölgesi oluşturulmasının değerlendirilmesini önerdi.

Beşinci risk, geçici ithalat süresi dolmuş araçlarla ilgili. Devlet Gelirler Komitesi, bu tür durumlarda kontrol usul ve sürelerinin düzenlenmemiş olduğunu tespit etti. Bu nedenle gümrük kapısı veya devlet gelirleri dairesi çalışanları, talep gönderme veya yanıt verme sürecini yapay olarak uzatabiliyordu; komitenin değerlendirmesine göre bu durum yolsuzluk suçlarına zemin hazırlıyordu.

Analiz sonucunda komite, tespit edilen riskleri ortadan kaldırmaya yönelik bir plan hazırladı. Plan, gümrük kapısı çalışanlarının görev tanımlarının değiştirilmesini, kadro dışı çalışanların bilgi sistemlerine erişim haklarının kontrol edilmesini ve gümrük işlemlerine yönelik ek kurallar geliştirilmesini öngörüyordu.

Ayrıca Devlet Gelirler Komitesi, Merkez Gümrük Laboratuvarı'nın çalışma teknolojik şemasını onaylamayı ve orada bir gümrük kontrol bölgesi oluşturmayı planlıyordu. Bu tedbirin uygulanma süresi Aralık 2025 olarak belirlendi.

Daha önce "Kursiv" gazetesi, Ulusal Güvenlik Komitesi'nin iki yaz ayında 200'den fazla yolsuzluk vakasını ortaya çıkardığını yazmıştı.