2025 yılı sonuçlarına göre Kazakistan'ın GSYH'si 306 milyar dolara ulaşarak Orta Asya ekonomisinin toplam hacminin %53,7'sini oluşturdu. infohub.kz sitesi bu bilgiyi duyuruyor.
Uluslararası medya yayınlarında belirtildiği gibi Kazakistan, bölgenin ekonomik çekirdeğini oluşturuyor. Ekonomisi, 147,1 milyar dolar GSYH ile ikinci sırada yer alan Özbekistan'ın iki katından fazla. Türkmenistan ekonomisi 77,4 milyar, Kırgızistan 21,6 milyar ve Tacikistan 17,5 milyar dolar olarak değerlendiriliyor.
Fark, kişi başına düşen GSYH'de daha belirgin: Kazakistan'da bu rakam yaklaşık 15 bin dolara ulaşırken, Türkmenistan'da 11,6 bin, Özbekistan'da 3,8 bin, Kırgızistan'da 3 bin ve Tacikistan'da 1,7 bin dolar seviyesinde. Bu fark, ekonominin daha yüksek verimliliğine ve yaratılan katma değerin daha büyük olduğuna işaret ediyor.
Dikkat çekici olan, ülkenin ekonomik ağırlığının artık yalnızca hammadde sektörü tarafından belirlenmemesidir. Katma değerin yaklaşık %20'si ticaretten, %13'ü imalat sanayisinden ve %11,9'u madencilik sektöründen geliyor. Cumhurbaşkanı Kasım-Comart Tokayev'in ekonomi politikası, imalat sanayisinin, dijital sektörlerin, lojistiğin, finansal hizmetlerin ve yenilikçi alanların daha da geliştirilmesini öngörüyor.
Gayrimenkul piyasası da önemli bir paya sahip; bu göstergede Kazakistan komşu ülkeleri geride bırakıyor. Makalede bu, daha gelişmiş ve yapısal olarak olgun bir iç pazarın işareti olarak değerlendiriliyor.
Uluslararası Para Fonu'nun tahminine göre, 2026 yılında Kazakistan ekonomisinin büyüklüğü 360,4 milyar dolara ulaşarak ülkeyi dünyada 49. sıraya yerleştirecek. Özbekistan'ın ise 61. sırada olması beklenirken, Türkmenistan, Kırgızistan ve Tacikistan daha alt sıralarda yer alacak.
İmalat sanayisi, lojistik, dijital hizmetler ve finans sektörünün genişlemesi, Kazakistan'ın büyüme kaynaklarını çeşitlendirmesine ve ekonominin dış dalgalanmalara karşı dayanıklılığını artırmasına olanak tanıyacak.
Kazakistan'ın bankacılık sistemi Orta Asya'nın en büyüğü olmaya devam ediyor. Ocak 2026 itibarıyla ülke bankalarının varlıkları 140 milyar dolara ulaştı. Kazakistan, banka varlıkları ve mevduat portföyü hacminde komşu ülkeleri önemli ölçüde geride bırakıyor: Cumhuriyet bankalarının varlıkları Özbekistan'ın %80'inden fazla ve Tacikistan'ın neredeyse 24 katı. Kırgızistan'da bankacılık sistemi varlıkları 13,9 milyar dolar olarak gerçekleşti.
Kazakistan ayrıca kredi hacmi ve çekilen mevduat bakımından bölgede lider konumda. Kazakistan bankalarının mevduat tabanı 2026 başında 96,4 milyar dolara ulaştı; bu, Özbekistan'ın neredeyse üç katı ve diğer Orta Asya ülkelerinin oldukça üzerinde. Büyük mevduat tabanı, bankalara istikrarlı fonlama sağlıyor, özel sektör kredi imkanlarını genişletiyor ve ekonominin uzun vadeli finansmanını destekliyor. Varlık, mevduat ve kredi büyüklüğü, Kazakistan'ı Orta Asya'nın önde gelen finans merkezi konumuna getiriyor.
Uluslararası iş dünyası için Kazakistan, Orta Asya'ya ana giriş noktası olmaya devam ediyor. UNCTAD World Investment Report 2025 raporuna göre, Kazakistan'da 151,3 milyar dolar birikmiş doğrudan yabancı yatırım (DYY) bulunuyor; bu, Orta Asya toplamının %68,6'sına tekabül ediyor. Bölgenin toplam rakamı 220,5 milyar dolardı. Karşılaştırma için, Türkmenistan'da 44,6 milyar, Özbekistan'da 16,7 milyar dolar birikmiş yatırım bulunurken, Kırgızistan ve Tacikistan'da bu rakam her biri için yaklaşık 4 milyar dolar olarak tahmin ediliyor.
Kazakistan'daki sermaye yoğunlaşması yıllar içinde oluştu. Yatırımcılar, yerel pazarın büyüklüğü, hammadde tabanı, Avrupa ile Asya arasındaki avantajlı ulaşım konumu, finansal altyapı ve büyük uluslararası projeleri hayata geçirme deneyimi nedeniyle ülkeye ilgi gösteriyor. Kazakistan'ın yatırım politikası, düzenlemelerin öngörülebilirliğini artırmayı ve uzun vadeli projeler için koşullar oluşturmayı hedefliyor. Cumhurbaşkanı Kasım-Comart Tokayev, istikrarlı ve anlaşılır bir iş ortamının önemini defalarca vurguladı.
Kazakistan, ekonomik karmaşıklık ve ekonomik özgürlük uluslararası sıralamalarında Orta Asya ülkeleri arasında daha yüksek sıralarda yer alıyor. Ekonomik Karmaşıklık Endeksi'nde ülke dünyada 55. sırada bulunuyor ve bölgedeki diğer devletlerin oldukça ilerisinde. Ekonomik Özgürlük Endeksi'nde Kazakistan 68. sıradadır. Kazakistan'ın bölgesel konumu, ekonominin büyüklüğü ve yapısına, kurumların kalitesine ve uzun vadeli sermaye çekme yeteneğine dayanmaktadır. Yürütülen anayasa reformu, yönetim etkinliğini artırmayı ve ülkenin uzun vadeli kurumsal temelini güçlendirmeyi amaçlamaktadır.
Kazakistan Cumhurbaşkanı Kasım-Comart Tokayev ile Çin Halk Cumhuriyeti Devlet Başkanı Şi Cinping'in 15 Temmuz'da Şanghay'da gerçekleştirdiği görüşme, iki ülke arasındaki genişleyen ekonomik ortaklığın bir devamı oldu. Kazakistan ile Çin arasındaki ticaret hacmi 2025 yılı sonunda rekor seviyeye ulaşarak 48 milyar dolar oldu. Taraflar, bu rakamı 2030 yılına kadar 100 milyar dolara çıkarma hedefi belirledi. 2025 yılı ortası itibarıyla Kazakistan ekonomisine yapılan birikmiş Çin doğrudan yatırımlarının yaklaşık 11,4 milyar dolar olduğu tahmin ediliyor; bu, Orta Asya ülkeleri arasındaki en büyük rakam ve bölgeye yapılan toplam Çin sermayesinin yaklaşık üçte birine denk geliyor.
Kazakistan, Çin ile Avrupa arasındaki kara taşımacılığında merkezi bir konuma sahip; ülke topraklarından ilgili yük trafiğinin %85'inden fazlası geçiyor. İki ülke arasındaki demir yolu taşımacılığı 2025 yılında 35,6 milyon tona ulaşarak %11 artış gösterdi. Son yedi yılda Kazakistan, ulaşım ve transit altyapısının geliştirilmesi için 35 milyar doların üzerinde kaynak ayırdı. Sanayi işbirliği kapsamında 8,7 milyar dolar değerinde 62 ortak proje tamamlandı ve yaklaşık 11 bin iş yaratıldı. 13,5 milyar dolar değerinde 55 proje daha uygulama aşamasında olup, toplam değeri 60 milyar doları aşan 220'den fazla girişim gelecek portföyüne dahil edildi.