Birleşik Emeklilik Fonu'nda (ENPF) Temmuz başı itibarıyla hayatını kaybeden Kazakistan vatandaşlarının sahipsiz emeklilik birikimleri yaklaşık 63 milyar tengeye ulaştı. Bu fonlar, 290 binden fazla kişinin hesabında duruyor ve bunların yaklaşık 170 bini on yılı aşkın süredir talep edilmedi. Bu bilgiyi infohub.kz sitesi aktardı.
Fon yetkililerine göre, bu hesaplardaki ortalama tutar yaklaşık 216 bin tenge, ancak medyan tutar yalnızca 35 bin tenge. Avukatlar, miras kabulünün bir hak olduğunu, zorunluluk olmadığını belirtiyor. Bu nedenle, ölen kişinin küçük birikimlerinin yanında büyük borçlar da mirasçıya geçebiliyorsa, insanlar genellikle mirası reddediyor.
Avukat Sergey Utkin şunları söylüyor: "Bu 30-50 bin tenge belki var ama insanlar bilmiyor. Belki bu yüzden notere başvurup işlemleri yaptırmak gerekirdi, ancak zamanında başvurulmadı, 6 ay geçti. Artık noter işlem yapmayı reddediyor. 'Mahkemeye gidin' diyor. İnsanlar da düşünüyor, 30-50 bin tenge için mahkemeye gidip uğraşmaktansa daha fazla masraf ederiz."
Ayrıca ENPF, ölen katılımcının yakınlarını emeklilik birikimlerinin varlığından haberdar etmiyor. Bu yükümlülük yasayla fona verilmemiş, ancak uzmanlar bunun olması gerektiğini düşünüyor. Ekonomist Marat Abdurahmanov şöyle değerlendiriyor: "Emeklilik güvencesi yasasında değişiklik yapılması gerekiyor; bu kişilerin ölümü halinde bu sistem EGV (elektronik hükümet) üzerinden kaydedilmeli ve mirasçıya miras bırakanın emeklilik birikimleri hakkında bildirim gitmeli."
Ölen bir yakınının emeklilik birikimlerini almak için mirasçının altı ay içinde notere başvurarak miras işlemi başlatması gerekiyor. Noter, ENPF'deki fonların varlığını kontrol edecek ve mirasçıları belirleyecek. Ardından miras hakkı belgesi verilecek ve bu belgeyle ödeme talep edilebilecek. Altı aylık süre mirasın kabulüyle ilgilidir; para daha sonra da alınabilir, ancak bu durumda mahkeme yoluyla.