Kazakistan'da 1. grup engelli bir kişiye bakan vatandaşlar devlet aylığı alma hakkına sahip; bu dönem çalışma süresine sayılıyor ve gelecekteki emekli aylığı azalmıyor. Bu bilgiyi infohub.kz sitesi aktarıyor.
Almatı Sosyal Koruma Alanında Düzenleme ve Denetim Komitesi Departmanı'nın açıklamasına göre, Kazakistan Cumhuriyeti Sosyal Kanunu uyarınca aylık, doğrudan 1. grup engelli bir kişiye bakan vatandaşa bağlanıyor ve engelliliğin belirlenme nedeninden bağımsız olarak veriliyor. Ödemeye yalnızca yardıma ihtiyaç duyan kişinin yakınları değil, başkaları da başvurabiliyor.
Aylık alabilmek için birkaç koşulun yerine getirilmesi gerekiyor: bakımı üstlenen kişi reşit ve fiil ehliyetine sahip olmalı; her iki kişi de aynı yerleşim yerinde yaşamalı; bakımı birden fazla kişi yürütüyorsa aylığı yalnızca biri alabiliyor.
Önemli: Para, engelli kişiye değil bakımı yürüten kişiye aktarılıyor. Ödeme, 1. grup engellilik durumu devam ettiği sürece yapılıyor. Aylık tutarı geçim minimumunun 1,61 katı. 2026 yılında alıcılar ayda 81 871 tenge alıyor.
Engelli bir kişiye bakım aylığı alanlar, bunun çalışma süresine ya da gelecekteki devlet emekli aylığı tutarına olumsuz yansıyacağından endişelenmemeli. Bakım dönemi, devlet temel emekli aylığı ödemesinin hesaplanmasında emeklilik sistemine katılım süresine sayılıyor. Aynı şekilde, vatandaş 1998'den önce engelli bir kişiye bakmışsa ve bunu belgeleyebiliyorsa, dayanışma süresinin belirlenmesinde de bu şekilde işliyor.
Yani emeklilik sistemi açısından bakım aylığı alan kişi, bakım süresi boyunca çalışma süresi artan tam bir katılımcı sayılıyor.
Ancak birikimli sistemde bu geçerli değil. Bakım aylığından zorunlu emeklilik katkı payı kesilmediği için ödemeler, Birleşik Birikimli Emeklilik Fonu'ndan (ЕНПФ) alınacak aylık tutarını hiçbir şekilde etkilemiyor.
Bakımı üstlenen kişi, ЕНПФ'ye gönüllü emeklilik katkı payı aktararak birikimlerini kendi imkânlarıyla artırabilir; böylece fondan alacağı gelecekteki ödemeyi yükseltmiş olur.
Ayrıca Kazakistanlılar yalnızca bakım aylığı almakla kalmıyor; kendi başına hareket etmekte zorlanan 1. grup engelli kişiler için resmi olarak bireysel yardımcı olarak da çalışabiliyor. Bu durumda ilişkiler yerel yürütme organlarıyla yapılan sözleşmeyle düzenleniyor. Bireysel yardımcı maaş alıyor, devlet de onun adına zorunlu emeklilik ve sosyal katkı paylarını ödüyor. Böylece sıradan bakım aylığından farklı olarak bireysel yardımcı olarak çalışmak, yalnızca devlet emekli aylığı için süre oluşturmayı değil, zorunlu emeklilik katkı payları sayesinde ЕНПФ'deki emeklilik birikimlerini de artırmayı sağlıyor.
Kazakistan'da bakım aylığı öyle kendiliğinden bağlanmıyor; önce başvuru yapılması gerekiyor. Bunun için iki yol var: Elektronik Hükümet portalı ya da Nüfus Hizmetleri Merkezi (ЦОН). ЦОН'a başvururken kimlik belgesi ve banka hesap numarası gerekiyor. Bakımı yapılan kişinin engellilik bilgilerini sistem devlet veri tabanlarından alıyor. Başvuru 7 iş günü içinde işleme alınıyor.


