Kazakistan Ulusal Güvenlik Komitesi (KNB), Astana'da gözaltına alınan Profesör İkbalcan Karabayev'in dosyasına ilişkin resmi bir açıklama yayınladı. Kurum, Özbek tarafının diplomatik kanallardan bilgilendirildiğini doğruladı ancak soruşturmanın gizliliğini gerekçe göstererek, cumhuriyetin Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 201. maddesine atıfta bulunup soruşturma detaylarını paylaşmayı reddetti. Bu bilgi infohub.kz sitesinde bildirildi.
Yanıt, "Kursiv" yayınının talebi üzerine geldi. KNB, Kazakistan mevzuatına göre Özbek tarafının diplomatik kanallardan resmi olarak bilgilendirildiğini belirtti. Ancak komite, Karabayev'in işlem statüsü, ceza davasının maddesi ve yöneltilen şüpheler hakkında bilgi vermedi.
Daha önce BBC, Astana'daki Maksut Narikbayev Üniversitesi'nde uluslararası ilişkiler dersleri veren 46 yaşındaki Özbekistan vatandaşının gözaltına alındığını duyurmuştu. Yayına göre, 3 Temmuz'dan bu yana tutuklu bulunuyor. Profesöre yakın bir kaynak, sivil giyimli birkaç kişinin evine gelerek casusluk şüphesiyle gözaltına alındığını bildirdi. Yakınları, olayı Kazakistan Ceza Kanunu'nun 176. maddesiyle ("Casusluk") ilişkilendiriyor ancak KNB'den bu bilgiye ilişkin resmi bir doğrulama yapılmadı.
Karabayev, eşi ve üç küçük çocuğuyla birlikte Astana'da yaşıyordu. Gözaltına alınmadan önce uluslararası ilişkiler, bölgesel entegrasyon ve kritik maden kaynakları alanlarında araştırmalar yapıyordu. Tutuklanmasından kısa bir süre önce, BBC'ye göre henüz yayınlanmamış olan "Kazakistan ve Özbekistan'da Kritik Mineraller Etrafındaki Karşılaştırmalı Hukuki, Siyasi ve Stratejik Anlatılar" başlıklı bir araştırma hazırlamıştı. Çalışmada, iki ülkenin bu konuyla ilgili belgeleri analiz ediliyordu. Yayın, bilimsel faaliyet ile gözaltı arasındaki bağlantının doğrulanamadığını belirtti.
KNB, Karabayev'in tam olarak neyle suçlandığını ve dosyanın hangi maddeye göre yürütüldüğünü belirtmedi; yalnızca soruşturmanın sürdüğünü ve Özbek tarafının bilgilendirildiğini açıkladı. Daha önce "Kursiv", Almanya'da bir Kazakistan vatandaşının istihbarat faaliyeti şüphesiyle gözaltına alındığını yazmıştı. Kazakistan Dışişleri Bakanlığı, vatandaşlığını doğruladı ve gözaltının 29 Nisan'da gerçekleştiğini bildirdi. Alman soruşturmasına göre, adam savunma sanayii işletmeleri hakkında bilgi aktarmak, askeri teçhizat ve devlet binalarını görüntülemekle suçlanıyor. Kazakistan'ın büyükelçiliğine veya konsolosluğuna başvurmadı.