Eylül 2026 itibarıyla Kazakistanlılar banka mevduatlarında yaklaşık 30,6 trilyon tenge tutarında birikim tutuyor; toplam tutar yıllık bazda %15,9 arttı. Artışın büyük bölümü ulusal para birimindeki mevduatlardan geldi; tenge mevduatları %22,8 artarken döviz mevduatları %8 azaldı, diye bildiriyor infohub.kz sitesi.

Kazakistan Mevduat Garanti Fonu'nun (KMFG) açıklamasına göre döviz mevduatlarındaki düşüş, mevduat sahiplerinin dolardan toplu olarak vazgeçtiği anlamına gelmiyor. Tenge'nin değer kazanması döviz bakiyelerinin yeniden değerlenmesine yol açtı; reel anlamda döviz mevduatları üçüncü çeyrekte %1,4 ile hafifçe arttı bile.

Gerçek kişilerin tüm mevduatları üç segmente ayrılıyor: 15 milyon tengeye kadar bakiyeleri kapsayan kitlesel segment, 15 milyon ile 50 milyon tenge arasındaki orta segment ve 50 milyon tengenin üzerindeki büyük segment. Son segmentteki fonların önemli bir kısmı dolar cinsinden tutuluyor.

Toplam mevduat tutarının neredeyse yarısı kitlesel segmente ait: %48,4. Ancak bu segment şu anda en yavaş büyüyen segment. 2026'nın üçüncü çeyreğinde küçük tutarlı mevduat sahipleri birikimlerini yalnızca %0,6 artırdı; orta segment %7,8, büyük segment ise %9,9 artış gösterdi.

Yıllık bazda tablo farklı: kitlesel segment %16,3, orta segment %21,9, büyük segment %11,7 büyüdü. Bunun nedeni, büyük segmentin genel artışını "yiyen" ancak kitlesel segmenti neredeyse hiç etkilemeyen döviz mevduatlarındaki sert düşüş.

Üstelik kitlesel segmentteki artış, tahakkuk eden faiz gelirinin altında kaldı. Bu da insanların birikimlerini tamamlamaktan çok hesaplarından para çekip harcadığını gösteriyor.

Banka birikimlerinin yapısı da değişiyor: Kazakistanlılar genellikle daha yüksek faiz sunan vadeli ve birikim mevduatlarına parayı daha aktif şekilde yatırmaya başladı. Üçüncü çeyrekte vadeli mevduatların hacmi %13,8, birikim mevduatları %5,3 arttı; serbestçe kullanılabilen ve tamamlanabilen vadesiz mevduatlar ise %1,2 azaldı.

Bir ila altı ay vadeli vadeli ve birikim mevduatlarında ağırlıklı ortalama faiz yıllık %18–18,6'ya ulaşırken vadesiz mevduatlarda bu oran %15,1 oldu. Sonuç olarak vadeli ve birikim mevduatlarının perakende portföydeki payı %33,8'e çıktı. Bu tür mevduatlar daha yüksek getiriyi sabitlemeye imkân tanıyor, ancak bunun bedeli daha katı koşullar oluyor.

Hatırlatalım ki, politika faizinin düşmesinin ardından ikinci kademe bankalar da mevduat ürünlerindeki faiz oranlarını kademeli olarak indiriyor.