Kazakistan'da bireysel mevduat hacmi 30 trilyon tengeyi aşarken, döviz mevduatlarının payı toplam tutarın yüzde 20'sinin altında kaldı. Artışın neredeyse tamamını (yüzde 96) tenge mevduatları sağladı, infohub.kz sitesi bildiriyor.
Daha önce Kazakistanlıların banka mevduatlarında tuttuğu toplam tutarın ilk kez 30 trilyon tengeyi aştığı bildirilmişti. Kazakistan Mevduat Garanti Fonu (KFGD) verilerine göre, 2026 yılının ikinci çeyreğinde artış 1,9 trilyon tenge oldu ve bu, garanti sistemi tarihindeki mutlak rekor olarak kaydedildi. Yıllık bazda mevduatlar 4,6 trilyon tenge arttı. Dikkat çekici olan, büyümenin neredeyse tamamının (yüzde 96) ulusal para birimi cinsinden mevduatlardan gelmesi.
Uzmanlar bu dinamiği mevduat faiz oranlarının yüksek olmasına bağlıyor. Baz faiz oranının yüzde 18 olduğu dönemde bankalar bazı ürünlerde yıllık yüzde 20-20,5'e varan faiz teklif ediyordu. Döviz mevduatlarına gelince, ikinci çeyrekte yalnızca 25,6 milyar tenge arttılar. Ayrıca, tenge cinsinden hacimlerindeki artışın önemli bir kısmı gerçek para girişinden değil, kur değerlemesinden kaynaklandı. Sonuç olarak, döviz mevduatlarının toplam içindeki payı rekor düşük seviye olan yüzde 19,8'e geriledi. Karşılaştırma için: 2015 yılında döviz mevduatlarının payı yüzde 80'e ulaşıyordu.
Tüm mevduatların neredeyse yarısı (yüzde 49,3) 15 milyon tengeye kadar bakiyesi olan hesaplarda bulunuyor. Bu sözde kitle segmenti ve payı istikrarlı bir şekilde düşüyor. Anlamak için: 2021'de bu segment tüm fonların yüzde 55,1'ini oluşturuyordu. Buna karşılık, 15 ila 50 milyon tenge arası fonların tutulduğu orta segmentin payı arttı. 2021'de bu segment yalnızca yüzde 12,2'ye sahipken, şimdi yüzde 19,2'ye ulaştı. Büyük segment (50 milyon tenge üzeri bakiye) ise birikimlerin yüzde 31,5'ini oluşturuyor.
Analistlere göre, orta segmentin payındaki artış, mevduat sahiplerinin refahının kademeli olarak yükseldiğine işaret ediyor ve bankalar arasında varlıklı müşteriler için rekabetin sistematik olarak kızıştığını gösteriyor. Daha önce Ulusal Banka'nın baz faiz oranını düşürdüğünü ve ardından ikinci seviye bankaların da mevduat faizlerini düşürmeye başladığını belirtelim. Ancak uzmanlar, bunun mevduat tabanını azaltmayacağını veya büyümesini önemli ölçüde yavaşlatmayacağını düşünüyor – halk için banka mevduatları ana tasarruf aracı olmaya devam ediyor.