2025 yılı sonu itibarıyla Kazakistan'ın madencilik sektöründen net doğrudan yabancı yatırım çıkışı 7,5 milyar dolar olarak gerçekleşti ve bu, bir önceki yıla göre 4,1 kat artış anlamına geliyor. Bu bilgiyi infohub.kz sitesi aktardı.
Bu gelişme, petrol sektöründeki büyük yatırım projelerinin tamamlanması ve yatırımcıların elde ettikleri kârları çekmeye başlamasıyla açıklanıyor. Finansal araçlar arasında en büyük düşüş, kârların yeniden yatırıma dönüştürülmesinde yaşandı.
Sonuç olarak Kazakistan, EAEÜ ülkeleri arasında negatif doğrudan yabancı yatırım akışına sahip tek ülke oldu: net gösterge eksi 916,4 milyon dolar olarak kaydedildi. Bu, yabancı yatırımcıların aynı dönemde yaptıkları yatırımdan daha fazla parayı ülkeden çıkardığı anlamına geliyor. Karşılaştırma yapmak gerekirse, önceki üç yılda Kazakistan pozitif göstergeler elde etmişti ve 2023'te 5,7 milyar dolarlık yatırım çekerek EAEÜ'de ilk sırada yer almıştı.
Genel eğilim üzerinde en büyük etki, EAEÜ dışındaki ülkelerden gelen yatırımlardaki azalma oldu. 2022'de bu ülkelerden gelen doğrudan yabancı yatırım akışı 4,6 milyar dolar iken, 2025 sonunda eksi 1,4 milyar dolara geriledi. En büyük çıkış, daha önce yatırdıkları 4,2 milyar doları çeken ABD'li yatırımcılardan geldi. Ayrıca Bermuda Adaları'ndaki yatırımcılar da 2 milyar dolarlık çıkışa neden oldu.
Bununla birlikte, bazı ülkelerden gelen sermaye Kazakistan'a akmaya devam etti. Singapur'dan gelen yatırımlar iki katına çıkarak 1,4 milyar dolara, Katar'dan gelen yatırımlar ise sekiz kat artarak 1,3 milyar dolara ulaştı.
Avrasya Ekonomik Birliği ülkelerinden gelen yatırımlar da azaldı. 2025'te bu ülkelerden gelen yatırım hacmi 453,4 milyon dolar oldu ve bir önceki yıla göre 3,7 kat azaldı. Bunun ana nedeni, Rusya'dan gelen yatırımların 4,4 kat azalarak 1,7 milyar dolardan 395,7 milyon dolara düşmesiydi. Buna rağmen Rusya, EAEÜ içinde Kazakistan'a en büyük yatırım kaynağı olmaya devam ediyor: 2025'te birlik ülkelerinden gelen yatırımların %87,3'ü Rusya'dan geldi.
Madencilik sektöründeki büyük sermaye çıkışının aksine, ekonominin bazı sektörleri ters bir eğilim gösterdi. Finans ve sigorta faaliyetlerine 2,7 milyar dolar doğrudan yabancı yatırım girişi oldu; bu, bir önceki yıla göre neredeyse on kat artış demek. Bilgi ve iletişim sektöründe ise gösterge 4,4 kat artarak 1,2 milyar dolara ulaştı. Öte yandan, imalat sanayine yönelik doğrudan yabancı yatırım akışı %39,2, bilimsel araştırma ve geliştirme alanındaki akış ise %24,7 azaldı. İnşaatta ise 468,9 milyon dolarlık net çıkış kaydedildi.
Daha önce, Kazakistan'ın KTK'ya yönelik saldırılar nedeniyle bir ayda 700 milyon dolar kaybetmiş olabileceği bildirilmişti. Kazakistan ve Kırgızistan, EAEÜ'de banka sayısının arttığı tek ülkeler oldu.