Kazakistan'da uçak bileti fiyatları yeniden yükselişe geçti. Fiyatlandırmayı etkileyen faktörler arasında jet yakıtı maliyetindeki artış ve havayolu şirketlerinin operasyonel giderlerindeki yükseliş yer alıyor. infohub.kz sitesinin haberine göre, bu durum fiyatların artmasına neden oluyor.
Ulusal İstatistik Bürosu verilerine göre, temmuz ayında hava yolcu taşımacılığı hizmetleri haziran ayına kıyasla %3,2 oranında pahalandı. Yıl başından bu yana artış devam ediyor; en belirgin aylık sıçramalar mart ve nisan aylarında sırasıyla %6,6 ve %5,4 olarak kaydedildi. Yıllık bazda temmuz ayında fiyatlar %10,8 artarken, bir önceki ay bu oran %8,8 idi.
Analistler, uçuş maliyetlerindeki artışın birkaç nedeni olduğunu belirtiyor: tatil sezonunun zirvesinde uluslararası havalimanlarında uçak yakıtı fiyatlarının yükselmesi, havayolu şirketlerinin mühendislik ve bakım giderlerindeki artış ve diğer faktörler.
Fiyat artışına rağmen, hava taşımacılığına olan talep azalmıyor. 2020-2024 döneminde taşınan yolcu sayısı 5,5 milyondan 14,4 milyona yükseldi. 2025 ve 2026'nın ilk yarısında bu eğilim sürdü: Ocak-Haziran 2026'da 7,4 milyon yolcu taşındı (geçen yılın aynı dönemine göre %2,6 artış) ve yolcu-kilometre cinsinden trafik hacmi %7,9 artarak 15,3 milyar yolcu-kilometreye ulaştı.
Hava taşımacılığı işletmelerinin gelirleri de artıyor: 2026'nın ilk yarısında gelirler %15,9 arttı. Havayolu şirketlerinin gelirlerinin büyük kısmı (%97,5) yolcu taşımacılığından elde ediliyor. Uluslararası uçuşlar daha karlı: 2025'te yolcu taşımacılığından elde edilen 959,9 milyar tenge gelirin 578,9 milyar tenge'si uluslararası hatlardan geldi.
Sektörün genel olumlu performansına rağmen, Air Astana'nın finansal göstergeleri belirgin şekilde zayıf. 2025'te 759 milyar tenge gelir elde eden şirket, bir önceki yıla göre 3,6 kat daha az olan 7 milyar tenge'nin biraz üzerinde kar elde etti. Ocak-Haziran 2026 döneminde ise havayolu, 371,2 milyar tenge gelire karşılık 10,4 milyar tenge zarar kaydetti.
Bunun nedeni artan giderler. 2025'te şirketin operasyonel maliyetleri %28,8 artarken, 2026'nın ilk altı ayında %16,3 daha arttı. Özellikle yakıt ve mühendislik-bakım giderleri yükseldi.
Air Astana raporunda şu ifadelere yer verildi: "Oluşan zarar, uluslararası havalimanlarındaki yüksek uçak yakıtı fiyatlarının devam etmesi, tenge'nin güçlenmesi ve Pratt&Whitney motorlarıyla ilgili süregelen sorunlardan kaynaklanan giderlerle açıklanmaktadır."
Şirket ayrıca atıl durumdaki uçaklarla ilgili durumun iyileştiğini bildirdi. Air Astana CEO'su İbrahim Janlıel şunları vurguladı: "P&W motorlarıyla ilgili durum önemli ölçüde iyileşti. Şu anda, geçen yılın aynı dönemine kıyasla atıl durumdaki uçak sayısı yaklaşık %60 azaldı ve 2027 yazında bu tür atıl durumları tamamen ortadan kaldırmayı bekliyoruz."