Kazakistan'da bir üniversitede bir yıllık eğitim ücretini ödemek için bir ailenin birkaç aylık maaşı gerekebilir. Bazı üniversitelerde fiyat 7,6 milyon tengeye ulaşıyor, bu da yaklaşık 23 medyan maaşa denk geliyor, infohub.kz sitesinin haberine göre.
Kazakistan'daki yükseköğretim kurumlarında eğitim ücretleri her yıl artıyor. KSJ Freedom Life uzmanlarının yakın zamanda yayımlanan tarifelere göre yaptığı incelemeye göre, bazı Kazakistan üniversitelerinde eğitim ücreti 1,1 milyon tengeden başlıyor. Kazakistan'da 2026 yılının ilk çeyreğinde medyan maaşın 331.527 tenge olduğu düşünülürse, böyle bir üniversitede bir yıllık eğitim yaklaşık 3,3 maaşa denk geliyor.
Ancak Kazakistan'daki bazı üniversitelerde eğitim ücreti çok daha yüksek. Örneğin, KIMEP'te (Kazakistan Yönetim, Ekonomi ve Tahmin Enstitüsü) bir akademik yıl ortalama 4,9–5,88 milyon tenge, yani yaklaşık 14,8–17,7 medyan maaş tutarında. Nazarbayev Üniversitesi'nde eğitim daha da pahalı: yılda 7,6 milyon tenge, yani yaklaşık 23 medyan maaş.
Bir yıllık eğitim ücreti için kaç medyan maaş gerektiği. Temel gösterge: Kazakistan'da medyan maaş 331.527 tenge (2026 yılının ilk çeyreği verileri). Üniversiteler: el-Farabi KazNU – 1,1–1,9 milyon tenge (3,3–5,7 maaş); G. Daukeyev AÜES – 1,2–1,7 milyon tenge (3,6–5,1); Narxoz – 1,4–2,3 milyon tenge (4,2–6,9); Turan – 1,48–1,81 milyon tenge (4,5–5,5); KazGASA – 1,9–2,0 milyon tenge (5,7–6,0); KIMEP – 4,9–5,88 milyon tenge (14,8–17,7); Nazarbayev University – 7,6 milyon tenge (≈23). Kaynak: KSJ Freedom Life.
Bütçe üzerindeki yükü değerlendirmek için uzmanlar, bir ailenin eğitime yıllık bütçesinin en fazla %15'ini harcaması gerektiği kuralını benimsedi. Örneğin, bir üniversitede bir yıllık eğitim ücretinin 1,5 milyon tenge olduğu durumda, ailenin aylık toplam gelirinin yaklaşık 833 bin tenge olması gerekiyor. Bu, bir Kazakistanlı çalışanın medyan maaşının 2,5 katı ve ortalama maaşın (ilk çeyrekte 461.486 tenge) neredeyse 1,8 katı.
Üniversite ücreti öderken aile için hesaplanan rahat aylık bütçe: yıllık eğitim ücreti 7,6 milyon tenge olduğunda aylık aile geliri 4,22 milyon tenge olmalı; 5 milyon tenge için 2,78 milyon tenge/ay; 2 milyon tenge için 1,11 milyon tenge/ay; 1,5 milyon tenge için 833 bin tenge/ay; 1,2 milyon tenge için 667 bin tenge/ay. Tek bir çalışanın geliri, ailenin toplam bütçesini, tasarrufları, çocuk sayısını ve zorunlu harcamaları yansıtmaz. Ancak hesaplamalar, önceden birikim yapmadan eğitim ücretini ödemenin, öncelikle toplam geliri ortalama seviyenin belirgin şekilde üzerinde olan aileler için mümkün olduğunu gösteriyor. Kaynak: KSJ Freedom Life.
Bir ailede iki kişi çalışıyorsa ve her biri medyan maaş alıyorsa, toplam gelirleri ayda yalnızca yaklaşık 663 bin tenge olur. Bu, analistlerin eğitim ücretini ödemek için rahat olarak değerlendirdiği miktardan daha azdır, yani böyle bir aile eğitime gelirinin %15'inden fazlasını harcamak zorunda kalacaktır.
Ayrıca, Kazakistanlıların çocukları için eğitim depozitosu açabileceklerini ve bunun eğitim ücretini biriktirmeye yardımcı olacağını hatırlatalım.