Kazakistan vatandaşları, yıllık gelir denetiminin ardından sosyal yardımlarda fazla ödeme yapıldıysa bunu iade etmek zorunda kalabilir, infohub.kz sitesi bildiriyor.
Çalışma ve Sosyal Koruma Bakanlığı, iş kaybı, iş göremezlik, ekmek kazananı kayıp, hamilelik ve doğum, evlat edinme ve bir buçuk yaşına kadar çocuk bakımı yardımlarının tahsisine ilişkin kuralları değiştirdi. 8 Temmuz 2026 tarihli ve 296 sayılı ilgili kararname Adalet Bakanlığı'nda tescil edildi ve ilk resmi yayın tarihinden itibaren yürürlüğe girecek.
Daha önce Devlet Sosyal Sigorta Fonu, bir kişinin gelirini yalnızca ödeme başvurusu sırasında bir kez kontrol ediyordu. Hata hemen tespit edilmezse fark edilmeden kalabiliyordu. Artık prosedür değişti: fon, vergi dairesinin raporları inceleme ve düzeltme yetkisine sahip olduğu süre boyunca, alıcının gelirini her yıl Devlet Gelir Komitesi verileriyle karşılaştıracak.
Bir farklılık tespit edilmesi halinde ödeme tutarı geçmişe dönük olarak yeniden hesaplanacak ve fazla ödenen paranın iade edilmesi gerekecek. Bu kural, iş kaybı, iş göremezlik, hamilelik, doğum ve çocuk bakımı ödemelerine ilişkin düzenlemelerde yer alıyor.
Yeni düzenlemeler öncelikle bireysel girişimcileri, çiftçi ve çiftlik sahiplerini ve bunların ücretli çalışanlarını etkileyecek; yani gelirlerini kendi beyan eden kategorileri. Bunların aksine, tüzel kişiliklerdeki ücretli çalışanların gelir verileri, işveren katkıları yoluyla otomatik olarak iletilmektedir.
Kararname ayrıca, fazla ödenen sosyal katkıların iadesi için zamanaşımı süresini de belirliyor: büyük işletmeler, maden kaynağı kullanıcıları ve diğer bazı kategoriler için beş yıl, diğer herkes için üç yıl. Bu sürenin sonunda fazla ödemenin iadesi reddedilecek.
Aynı zamanda alıcılar lehine değişiklikler öngörülüyor: Devlet Sosyal Ödeme Kurumu'nun hizmet giderleri, banka komisyonları dahil, artık bütçeden karşılanacak. Bu, çocuk bakım yardımı da dahil tüm ödeme türlerini kapsıyor.
Ödeme koşullarının değişmesi nedeniyle (örneğin, çocuk bakım yardımı bağlanırken kişinin erken işe dönmesi) ortaya çıkan fazla ödeme bildirim prosedürü netleştirildi. Artık Devlet Sosyal Ödeme Kurumu şubesi, para iadesi bildirimini yalnızca Fon şubesinin ayrı bir kararına dayanarak gönderecek, otomatik olarak değil.
Bu nedenle, yıllık gelir doğrulaması, halihazırda bağlanmış ödemelerin yeniden değerlendirilmesine yol açabilir. Özellikle bireysel girişimciler ve çiftçilerin vergi beyannamelerine çok dikkat etmeleri gerekecek. Eskiden fark edilmeyen farklılıklar artık sistematik olarak tespit edilecek ve para ödenip harcandıktan sonra fazla ödemenin iade edilmesi gerekecek.