Kazakistan Yüksek Mahkemesi, Şymkent ve Karaganda bölgesinden iki çarpıcı örnek sundu: nafaka ödemekle yükümlü ebeveynler resmi gelirlerini düşük gösterdi ve mahkemeler ödemeleri kazanç payından sabit bir parasal tutara çevirdi. Bu haber infohub.kz sitesinde yer aldı.
Yargı sisteminin Telegram kanalı «Aktualnye novosti sudebnoy sistemy»de bildirildiğine göre, Şymkent sakini, davalıdan daha önce kazancının 1/3'ü oranında tahsil edilen nafaka miktarının değiştirilmesi talebiyle mahkemeye başvurdu. Kadın, eski eşinin iki çocuk için nafakayı düzensiz ve asgari düzeyde ödediğini, gelirini düşük gösterdiğini belirtti. Bu nedenle nafakanın aylık 50 AÖK (aylık hesaplama göstergesi) tutarında sabit bir parasal miktar olarak belirlenmesini talep etti.
İlk derece ve istinaf mahkemeleri davayı reddetti. Temyiz mahkemesi bu kararlara katılmayarak, davalının mali durumunun, hesaplarındaki para hareketlerinin, mal varlığının ve gizli gelirlerinin gerektiği gibi değerlendirilmediğine işaret etti.
«Evlilik (eşler) ve Aile» Kanunu'nun 141. maddesine göre, nafakanın sabit parasal tutar olarak tahsili yalnızca düzensiz gelir durumlarıyla sınırlı değildir. Taraflardan birinin menfaatlerini önemli ölçüde ihlal eden her türlü durum gerekçe olabilir. Nafaka tahsil yöntemini kazanç payından sabit parasal tutara değiştirme yetkisi yalnızca mahkemeye aittir; icra memurları bu yetkiye sahip değildir. Sonuç olarak davalıdan davacı lehine 20 AÖK tutarında sabit nafaka tahsiline karar verildi.
Karaganda bölgesinde ise sağlık engeli bulunan (III. grup) bir çocuk annesi, eski eşi olan girişimciden asgari kazanç üzerinden ayda yalnızca 20 bin tenge alıyordu. Oysa bireysel girişimcinin son yıllardaki resmi hesap hareketleri, devlet ihalelerine başarılı katılımı da dahil olmak üzere on milyonlarca tengeyi buluyordu.
Kadın, reşit olmayan oğlu için aylık 60 AÖK tutarında sabit nafaka ve çocuk için gerekli ek masrafların (tedavi, beslenme ve yarışmalara katılım) karşılanmasını talep etti. Davalı, kredi yükümlülükleri ve yaşlı ebeveynlerine bakma zorunluluğu olduğunu öne sürerek davaya itiraz etti.
Karaganda bölgesi Çocuk Mahkemesi nafakayı aylık 25 AÖK sabit parasal tutara çevirdi. İstinaf mahkemesi bu kararı tamamen onaylayarak, nafakanın çok düşük kazanca oranla tahsilinin çocuğun haklarını önemli ölçüde ihlal ettiğini teyit etti. Mahkeme, davacının ek masrafların kesin tutarını belirtmemesi ve fiilen yapılan harcamalara ilişkin makbuz veya başka delil sunmaması nedeniyle talebin geri kalanını reddetti. Karar kesinleşti.