Kazakistan Mevduat Garanti Fonu (KDGF), belirli döviz mevduatlarında üst faiz oranının 1 Ekim 2026'dan itibaren yıllık %2,5 olacağını duyurdu. Yeni üst sınır, bu tarihten sonra açılan veya vadesi uzatılan mevduatlara uygulanacak. Bu bilgiyi infohub.kz sitesi aktarıyor.
Burada söz konusu olan yalnızca üst sınırdır: Fon bu düzeyi yalnızca önermekte olup bankaların %2,5 oranını belirleme zorunluluğu bulunmuyor. Her kredi kuruluşu kendi koşullarını bağımsız olarak belirler.
Diğer döviz mevduatları için üst sınır aynı kalıyor: yıllık %1. Bu durum, herhangi bir vadede açılan vadeli ve vadesiz mevduatlar ile 12 ay dahil olmak üzere tasarruf mevduatları için geçerlidir.
Ekonomist ve Qazaq Expert Club kurucu ortağı Bauryjan Şurmanov, KDGF'nin kararını sistemin nokta ayarı olarak nitelendirdi. Ona göre Kazakistan, piyasa standartlarına kademeli olarak yaklaşıyor.
«Basit bir dille söylemek gerekirse, Ulusal Banka ve KDGF, döviz mevduatlarının yıllarca tabi olduğu katı kısıtlamaları nihayet gevşetiyor. Eskiden ülkedeki tasarrufların neredeyse tamamı dolarda tutulduğu için düzenleyici, dövize olan ilgiyi %1'lik asgari faizle adeta dondurmak zorunda kalıyordu. Bu yıllar içinde durum kökten değişti: döviz mevduatlarının payı %80'den rahat bir seviye olan %19,2'ye düştü ve tenge istikrarlı bir şekilde ayakta duruyor. Üst sınırın %2,5'e çıkarılması, kuralları küresel gerçeklere yaklaştırmaya yönelik mantıklı bir girişim oldu; zira yurt dışında dolar faizleri uzun süredir yükselmiş durumda ve bankalarımız eski çerçeveler yüzünden yabancı yargı alanlarına veya nakde yönelen döviz mevduat sahiplerini kaybediyordu» diye açıkladı uzman.
Faiz artışı elbette kitlesel döviz alımı çağrısı anlamına gelmiyor, diye ekliyor B. Şurmanov.
«Ancak kimse döviz alımına koşmaya çağırmıyor, bunun ekonomik faydası da az. %2,5 oranı yalnızca parayı en az bir yıl boyunca erken çekme hakkı olmadan yatırmaya hazır olanlara verilecek, aksi halde tüm faizler yanar. Bankalar için bu, ithalatın finansmanı için uzun vadeli kaynak elde etme imkânı; ancak sıradan bir kişi için tenge mevduatları çok daha kârlı olmaya devam ediyor. Ayrıca devletin ulusal para birimindeki tasarruflara sağladığı güvence dört kat daha yüksek: döviz hesaplarındaki mütevazı 5 milyona karşılık 20 milyon. Ortaya nokta bir sistem ayarı çıktı: bankalar ihtiyaç duydukları likiditeyi elde etti, döviz sahipleri biraz daha iyi bir faiz oranına kavuştu ve tenge piyasası başlıca kozlarını korudu» diye düşünüyor uzman.
Mevduat Garanti Fonu'nda bu karar, Kazakistan Cumhuriyeti Ulusal Bankası'nın mevduat piyasasını dolarizasyondan arındırma çalışmalarının başarılı sonuçlarıyla açıklanıyor. 11 yıl içinde ülkedeki yabancı para cinsinden mevduatların payı %80'den %19,2'ye geriledi.
Döviz tasarruflarına yönelik devlet güvencesi ise değişmiyor: yabancı para cinsinden mevduat, hesap ve kartlar için azami tazminat tutarı 5 milyon tenge karşılığıdır.