Deniz geri dönüyor: Kuzey Aral, son yılların rekor su hacmine ulaştı. infohub.kz sitesi bildiriyor.
Kuzey Aral Denizi, çöl karşısında sınırlarını geri kazanmaya devam ediyor. Son dört yılda su hacmi yaklaşık beş milyar metreküp artarak 23,4 milyar metreküpe ulaştı.
Bu sürecin ana itici gücü, ince bir 'su diplomasisi' ve Seyhun'dan gelen akışın artması oldu. Geçen yılın Ekim ayından bu yana denize 1,2 milyar metreküp su yönlendirildi.
Şu anda Kuzey Aral'a su akışı saniyede 14 metreküp, ancak bitki yetişme dönemi sonunda bu rakamın katlanarak saniyede 100-150 metreküpe çıkarılması planlanıyor.
Su kaynaklarının istikrarlı akışı, yalnızca bol yağışların değil, aynı zamanda karmaşık devletlerarası anlaşmaların da sonucudur. Belirleyici adım, sınır aşan su nesnelerinin ortak yönetimi konusunda Özbekistan ile on yıl süren müzakerelerin ardından imzalanan anlaşma oldu.
'Kuzey Aral'ı korumak amacıyla, Seyhun havzasında su kayıtlarının otomasyonu ve hidroteknik yapıların yeniden inşası dahil bir dizi proje uygulanıyor. Ayrıca komşu devletlerle işbirliği güçlendiriliyor' dedi Su Kaynakları ve Sulama Birinci Bakan Yardımcısı Nurlan Aldamzharov.
Rakamlar Kuzey Aral hacminde istikrarlı bir yıllık artış gösteriyor: 2022 - 18,9 milyar m³, 2023 - 20,49 milyar m³, 2024 - 22,08 milyar m³, 2025 - 22,85 milyar m³, Ağustos 2026 - 23,40 milyar m³.
Önümüzde, su kütlesinin restorasyonunun kilit aşaması var: Kuzey Aral'ı koruma projesinin ikinci aşaması. Bu kapsamda Kokaral Barajı'nın yeniden inşası planlanıyor. Bu, su seviyesinin Baltık sistemiyle 44 metreye yükseltilmesini, deniz yüzey alanının 3.913 kilometrekareye çıkarılmasını ve toplam su hacminin iddialı bir şekilde 34 milyar metreküpe ulaştırılmasını sağlayacak.