Kuzey Kazakistan eyaletinin Sergeyevka kentinde, yaklaşık altı yıl önce "Eñbek" programı kapsamında göçmenler için inşa edilen devlet evleri yıkılıyor. İnşa edilen 109 binadan 14'ü, sakinlerinin evleri sahipsiz bırakmasının ardından riskli yapı ilan edildi; dört ev ise şimdiden yıkıldı. Bu bilgileri infohub.kz sitesi aktarıyor.
Beybit Halmatov'un ailesi dört yıl önce Güney Kazakistan'dan Sergeyevka'ya taşındı. Şimdi onların evi, hâlâ insanların yaşadığı sokağın son evi durumunda; ötesinde boş binalar var. Aile reisi, İran'dan Kazakistan'a gelen komşularının vedalaşmadan gittiğini ve nedenini açıklamadıklarını anlatıyor. Ona göre, uzun kuzey kışı göçmenler için ağır bir sınav olmuş.
«Kışın hazırlanmak gerek, öncelikle burada. Burada, örneğin, zaten yarısı, altı ay kış var. Hazırlanmak lazım. İki ay sadece kış için çalıştım, hazırlandım. Tahıl, buğday, saman — eğer hayvancılık yapıyorsanız bunların hepsini toplamak gerek. Kömür, odun da. Gerisi yavaş yavaş gelir», diyor Sergeyevka sakini Beybit Halmatov.
Beybit'in eşi, ailenin yaşadığı evden memnuniyetini gizlemiyor. Ona göre ev, komşularının terk ettiği evden hiçbir farkı yok. Ancak kocası iyi bir ev sahibi çıkmış: hayvan beslemiş, tadilat yapmış ve sobayı öyle yakmayı öğrenmiş ki altı çocuk da evde yalınayak dolaşıyor.
«Güzel, rahat, ev sıcak. Çocuklar tişörtle geziyor. Aslında burada, kuzeyde hiç hastalanmıyorlar. Doğa harika. Hastane iyi, pazar, dükkânlar yakın, her şey rahat. Sobayı da kocam yakıyor, bu işte usta», diyor Sergeyevka sakini Janar Sıdıkova.
Yetkililer evleri takip ettiklerini, ancak riskli hale gelmeden önce devlete geri alamadıklarını iddia ediyor. Devlet programı kapsamında göçmenler konutları kiralama hakkıyla alıyor, ayda 6-8 bin tenge ödemek zorunda kalıyor ve tam mülk sahibi sayılıyorlardı. Terk edilen evleri ancak mahkeme kararıyla ya da sahipleri resmi feragat yazısı yazdığında alabiliyorlardı. Ancak yeni sahipler mülklerini kaybetmekte acele etmiyorlardı.
«Kişi kışın gitmiş, mobilyayı, mobilyanın bir kısmını bırakmış. Bir şeyler almış ve sessizce gitmiş. Biz bu evleri açmak zorunda kaldık, çünkü sakinler yok. Aramaya başlıyoruz — telefonlar kapalı. Dolayısıyla onlara karşı mahkemeye davalar açtık», diyor Şal akın ilçesi akim yardımcısı.
Sergeyevka'da göçmenler için 109 evin inşası devlete yaklaşık 800 milyon tengeye mal oldu. Şu anda bunlardan yaklaşık 80'i oturuluyor. Devlet konutunu terk eden 40 aile hakkında mahkemeye davalar açıldı. Göçmenler, devletin harcadığı her şeyi, buna yol parası ve taşınma masrafları da dahil, geri ödemek zorunda. Ancak yetkililer, birçok davalıdan tahsil edilecek bir şey olmadığını kabul ediyor.


