Dünya atom gözlemcisinin başkanı, Kuzey Kore'nin yeni iki katlı uranyum zenginleştirme tesisi inşa ettiğini duyurdu ve bunu "ciddi endişe" yaratan bir durum olarak nitelendirdi. Bu konuda infohub.kz sitesi haber veriyor.
Yeni bina, Yongbyon'daki ana nükleer kompleksin bir parçası ve içinde uranyum zenginleştirme için 28 santrifüj kaskadının yerleştirilebileceği tahmin ediliyor.
Geçen ayın sonunda yayınlanan raporda, Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (IAEA), Pyongyang'ın başka bir zenginleştirme sahasındaki genişletilmiş ek binayı hizmete soktuğunu belirtti. Bu veriler, Kuzey'in yaptırım uygulanan nükleer altyapısının sürekli olarak genişlediğini gösteriyor. Ajansın Kuzey Kore'de müfettişleri yok, çünkü 2009'da ülkeden kovulmuştu, bu nedenle değerlendirme uydu görüntülerine dayanıyor.
"Kuzey Kore'nin nükleer programının devam etmesi ve daha da gelişmesi, BM Güvenlik Konseyi'nin ilgili kararlarının ağır bir ihlalidir ve derin üzüntü yaratmaktadır" dedi IAEA Genel Müdürü Rafael Grossi, bu hafta başında yaptığı açıklamada. Ajans, bu binanın varlığından ilk kez Haziran ayında bahsetmişti, ancak Grossi bu olasılığı yıl başında belirtmişti.
Haziran ayında ajans, Kuzey Kore lideri Kim Jong-un'un 3 Haziran'da "yeni açılan nükleer malzeme üretim tesisi"ni ziyaret ettiğini ve bunu Yongbyon'daki zenginleştirme tesisi olarak tanımladığını bildirdi. Ajans raporuna göre Kim, ülkenin "önemli ölçüde genişletilmiş üretim kapasitesini" övdü ve bunun "büyük planların gerçekleştirilmesine olanak sağladığını" söyledi.
Dünyanın en fakir ülkelerinden biri olmasına rağmen Kim, her yıl gizli nükleer cephaneliği geliştirmek için milyonlarca dolar harcıyor. 2022'de yayınlanan bir nükleer silahların yayılmasını önleme uzmanlık merkezi raporu bu miktarı 640 milyon dolar olarak tahmin etmişti.
"Kuzey Kore'nin nükleer programını endişe verici kılan şey, tesislerinin çoğunun bilinmemesi, gizli olması ve bu nedenle hedef alınmasının zor olmasıdır" dedi Oxford Üniversitesi öğretim üyesi Edward Howell BBC'ye verdiği röportajda. "Yongbyon dışında başka tesislerin de olduğunu biliyoruz: örneğin Kangson. Kuzey Kore'nin nükleer doktrininin dış ve iç politikasına derinlemesine işlemesi, daha fazla gizli üretim tesisi olmasını beklememiz gerektiği anlamına geliyor."
Ajans ayrıca başkent Pyongyang'a yakın konumdaki Kangson'daki başka bir zenginleştirme tesisinde bu yılın Ocak ayında çalışmaların başladığına dair işaretler olduğunu belirtti. Kangson'daki ek bina ilk kez 2024'te inşa edilmişti.
Nisan ayında ajans, Kuzey Kore'nin nükleer bomba yapma kapasitesini artırdığını ve Yongbyon'un genişlemesini izlediğini söylemişti. Kim'in yönetiminde ülkenin nükleer programı hızlandı ve rekor düzeyde füze denemeleri yapıldı. Ülke, 2017'de uzun menzilli sistemleri test etmeye başladığından beri birkaç kıtalararası balistik füze (ICBM) fırlattı.
Kuzey Kore şu ana kadar altı nükleer test gerçekleştirdi; sonuncusu Eylül 2017'de yapıldı.