Macaristan Cumhurbaşkanı Tamás Sulyok, Başbakan Péter Magyar'ın iktidardaki Tisza Partisi tarafından kabul edilen ve kendisinin devlet başkanı olarak yetkilerini sona erdiren anayasa değişikliğini imzaladı. Bu bilgiyi infohub.kz bildirdi.
Bu yasa, Magyar'ın eski Başbakan Viktor Orbán'ın iktidar kaldıraçlarını ortadan kaldırma planının bir parçasıydı. Magyar'a göre, Nisan ayındaki seçimlerde sağcı lideri yenerek seçmenlerden güçlü bir yetki aldı.
Değişiklik, Sulyok'un yetkilerini derhal sonlandırıyor. Nedeni, 2024 yılı başında Orbán'ın milliyetçi Fidesz partisi milletvekilleri tarafından seçilen cumhurbaşkanına kamu güveninin keskin bir şekilde düştüğü belirtiliyor.
Sulyok, yasanın lafzına uygun olduğu için imzalamaktan kaçınamayacağını söyledi. Ancak eski Anayasa Mahkemesi yargıcı, reformun Macaristan'da hukukun üstünlüğüne zarar verdiği uyarısında bulundu. "Anayasa'nın on yedinci değişikliği, Macaristan'ın anayasal demokrasisinde bir dönüm noktası oluşturdu" dedi Sulyok. "Hukukun üstünlüğünü açıkça ihlal eden bir yöntemle devlet görevlilerini görevden almak... demokrasi, kuvvetler ayrılığı ve hukukun üstünlüğü anayasal değerlerine derin bir yara açan kötü bir emsal teşkil ediyor" diye ekledi.
Eleştirmenlere göre, 16 yıldır iktidarda olan Orbán demokratik kurumları zayıflattı. Facebook'taki bir yazısında reformları eleştirdi: "Tiranlık artık bir tehdit değil, gerçek. Eğer bu cumhurbaşkanına yapılabiliyorsa, yarın hiç kimse güvende olmayacak" dedi.
Fidesz partisi, Nisan ayındaki seçimlerde yenilgiye uğradığından bu yana bir dizi üst düzey yetkilinin istifası ve kamu desteğinde düşüşle karşı karşıya kaldı.
Meclis başkanı geçici cumhurbaşkanı olacak. Magyar'ın merkez-sağ Tisza Partisi, parlamentoda üçte iki oya sahip, bu da herhangi bir yasayı değiştirmeye olanak tanıyor. Parlamento, yeni anayasa yürürlüğe girene kadar veya en fazla beş yıllığına cumhurbaşkanı seçecek.
Cumartesi günü, Sulyok'un yasaya göre hareket etmesi gereken süre yaklaştığında, Magyar güneş gözlüğü takmış, terasta kahve içerken bir fotoğrafını yayınladı. Sulyok değişikliği imzaladıktan sonra Magyar, Meclis Başkanı Ágnes Forsthoffer'in Pazartesi gününden itibaren geçici cumhurbaşkanı olarak görev yapacağını duyurdu.
"Bu kararlarla, Orbán rejiminin yıllardır Macar halkından almaya çalıştığı şeyi geri getiriyoruz" dedi Facebook'taki yazısında. "İktidarın sınırlandırılabileceğine, devlet varlıklarının geri alınabileceğine ve devletin yeniden vatandaşlarına, özgür Macar vatandaşlarına hizmet edebileceğine dair güven."
Değişiklik ayrıca milletvekillerinin görev süresini 12 yılla sınırlıyor ve Anayasa Mahkemesi yargıçlarına 70 yaşında emeklilik yaşı getiriyor; bu da mahkemenin mevcut başkanı, Orbán'ın müttefiki Péter Polt'u emekli olmaya zorluyor.
Nisan'da Orbán'ı yendikten beri Magyar, Sulyok'u birkaç kez istifaya çağırdı ve onu temel konularda ulusal birliği temsil edememekle ve Orbán ile hükümetinin çıkarlarına hizmet etmekle suçladı.