Anormal yaz sıcaklarında geleneksel korunma yöntemleri şaşırtıcı görünebilir: buzlu su yerine sıcak yeşil çay, açık atlet yerine kalın kapitone elbise ve hafif tente yerine keçe çadır. Yüzyıllar boyunca test edilen bu çözümler, Orta Asya bozkırlarının ve şehirlerinin sakinlerinin, klimaların ortaya çıkmasından çok önce aşırı sıcaklıklara dayanmasına yardımcı oldu. infohub.kz sitesi bildiriyor.
Kazak kültürü ve bozkır medeniyeti iki dünyayı birleştirdi: göçebe ve yerleşik. Bu ekonomik biçimlerin her biri iklime uyum sağlamak için kendine özgü mekanizmalar geliştirdi.
Göçebe nüfus için kavurucu sıcak sorunu kısmen mevsimlik göç sistemiyle çözüldü. Yaz meraları serin kuzey bölgelerinde veya yüksek dağlarda bulunuyordu. Ancak bozkır sakinlerinin günlük yaşamı da sıcağa tamamen uyarlanmıştı.
Yurt yapısı sürekli hava sirkülasyonu sağlıyordu. Açık şanırak sayesinde sıcak hava yükselip dışarı çıkıyordu. Aşırı sıcakta keçe yan duvarlar kaldırılır veya tamamen çıkarılırdı; geriye sadece rüzgarın kolayca geçtiği kafes ve kamış hasır kalırdı. Keçe çatı doğrudan güneş ısısını etkili bir şekilde tutuyordu. Araştırmacıların gözlemlerine göre, yurt içi sıcaklık dışarıdan 5-10 derece daha düşüktü.
Modern inanışların aksine, güneşten en iyi korunma bol kapitone elbiseydi. Keçe gibi, kumaş katmanları hava boşluğu oluşturuyor ve vücudun aşırı ısınmasını önlüyordu. Bozkıra başlıksız çıkmak kabul edilemezdi.
Sıcak mevsimde beslenme ağırlıklı olarak fermente süt ürünlerine kayardı: kımız, ayran, şubat ve sütlü köje. Yazın et neredeyse hiç tüketilmezdi. İçecekler ve su, serin kalmalarını sağlayan deri tulumlarda ve kil kaplarda saklanırdı.
Orta Asya'nın yerleşik mimarisi ve şehir planlaması da tamamen termodinamik yasalarına ve iklim özelliklerine bağlıydı. Evler, duvar kalınlığı 60 cm ile 1 metre arasında değişen kerpiç tuğladan inşa edilirdi. Bu duvarlar yavaş ısınır ve iç sıcaklığı dışarıdan 8-12 derece daha düşük tutardı. Dar şehir sokakları sürekli gölge sağlar, güneşin toprağı ısıtmasını engellerdi.
Şehir evinin yaşamı, ağaçlar, asma gölgelikleri ve havuz (küçük havuz) içeren kapalı bir avlu etrafında dönerdi. Bölgede yaygın olarak kerizler (soğuk dağ suyunu onlarca kilometre taşıyan yeraltı kanalları), sardoblar (su depolamak için kubbeli rezervuarlar) ve badgirler (mekanları havalandırmak için rüzgar kuleleri) kullanılırdı.
Şehir sakinleri de göçebeler gibi sıcakta soğuk sudan kaçınır, sıcak yeşil çayı tercih ederdi. Tüm zahmetli işler sabah erken veya akşam saatlerine ertelenirdi. Bu, korunan sabah pilavı geleneğiyle ilgilidir. Erkekler şafaktan önce ortak bir yemek için toplanır, ardından öğle sıcağı başlamadan işe giderlerdi.
Daha önce "Kursiv", 2026 yılının anormal derecede sıcak geçen yazının ülke genelinde acil tıbbi başvuruları artırdığını yazmıştı. Yüksek sıcaklıklar nedeniyle her yaştan insan hipertansiyon krizleriyle karşı karşıya kalıyor.