Brent petrol fiyatları varil başına 100 doların üzerine çıktı: Kızıldeniz'deki tanker saldırıları ve Kazakistan'daki üretim düşüşüyle birlikte fiyatlar %7'den fazla arttı, infohub.kz sitesi bildiriyor.
ICE kıtalararası borsasının verilerine göre, Brent petrolün Eylül vadeli işlemleri %7,2 artarak varil başına 100,8 dolara ulaştı. Reuters ajansı bu sıçramayı iki ana nedene bağlıyor.
Birincisi, İran destekli Husilerin Kızıldeniz'de iki Suudi tankerine düzenlediği saldırılar. Husiler, Yemen'deki Şii azınlık (Zeydiler) tarafından oluşturulan ve 'Ensarullah' olarak da bilinen askeri-politik bir gruptur. Başkent Sana dahil ülkenin büyük bir kısmını kontrol ediyorlar ve Yemen hükümetine karşı olup, Suudi Arabistan, İsrail ve ABD ile bölgesel çatışmada İran'ı destekliyorlar.
Bu saldırılar, Kızıldeniz'den Hint Okyanusu'na erişimi kontrol eden ve Hürmüz Boğazı'ndan sonra en önemli ikinci petrol yolu olan Bab el-Mendeb deniz yolunun kapanmasına yol açabilir. ABD Başkanı Donald Trump, daha fazla saldırı olması halinde İran'ı 'sorumlu tutma' sözü verdi.
Daha önce, Pazartesi günü Husiler, Suudi Arabistan'a karşı deniz ablukası ilan ettiklerini açıkladı. Suudi Arabistan, İran'ın Hürmüz Boğazı'nı kapatmasını aşmak için petrolünü boru hattıyla yönlendiriyordu. İran, iki ülke arasındaki geçici ateşkesin iki hafta önce çökmesinin ardından ABD'nin İran enerji altyapısına saldırmaya devam etmesi halinde Husilere Kızıldeniz'e açılan Bab el-Mendeb Boğazı'nı kapatmaları için baskı yapıyordu.
Fiyat artışının ikinci nedeni Kazakistan'daki petrol üretimindeki düşüş. 21 Temmuz'dan itibaren Hazar Boru Hattı Konsorsiyumu (KTK), Novorossiysk yakınlarındaki deniz terminalinde tankerlere yüklemenin durdurulmasının ardından Kazakistan'dan petrol almayı durdurdu. Enerji Bakanlığı, bir dizi insansız hava aracı saldırısının ardından gemilerin ve mürettebatın güvenliğini sağlamak için durdurma kararı aldıklarını açıkladı. Tankların dolması nedeniyle petrol şirketleri üretimi azaltmak zorunda kaldı: 22 Temmuz'da Kazakistan'da üretim %21,3 düşerek günde 1,63 milyon varile gerilerken, Tengiz sahasında üretim yarıdan fazla azaldı. KTK, Kazakistan'ın petrol ihracatının yaklaşık %80'ini taşıyor.
KTK tesisleri ve ilgili tankerler defalarca saldırıya uğradı. Şubat 2025'te yedi insansız hava aracı, en büyük petrol pompa istasyonu 'Kropotkinskaya'ya hasar verdi ve sistemin kapasitesi %30-40 oranında düştü. Kasım ayında insansız deniz araçları, deniz terminalindeki açık deniz yükleme şamandıralarından birini kullanım dışı bıraktı. Temmuz 2026'da yeni bir saldırı dalgası yaşandı: 17 Temmuz'da terminale doğru seyreden Nordic Zenith tankeri, 19 Temmuz'da Kazak petrolü yükleyen ASIA ve NISSOS IOS tankerleri, 20 Temmuz'da ise NELSA tankeri hasar gördü. Bunun üzerine yükleme ve petrol alımı durdurulmak zorunda kaldı.