Kazakistan'da serbest çalışanların hukuki statüsünün değiştirilmesi ve resmi olarak girişimcilik kapsamına alınması olasılığı tartışılıyor. Bu konu, Başbakan Yardımcısı ve Ulusal Ekonomi Bakanı Serik Zhumangarin başkanlığında yeni Vergi Kanunu'nun uygulanması için oluşturulan proje ofisi toplantısında ele alındı. infohub.kz sitesinin bildirdiğine göre, toplantıda serbest çalışanların durumu değerlendirildi.
Şu anda serbest çalışanlar girişimcilik faaliyeti yürüten kişiler olarak kabul edilmiyor. Ancak yetkililer, yeni vergi rejiminin yüz binlerce kişiyi çekmesi nedeniyle bu konuyu daha ayrıntılı incelemeyi planlıyor. Mevcut mevzuat, serbest çalışanları girişimci olarak sınıflandırmıyor ve bu durum Vergi, Girişimcilik ve Sosyal Kanunlar arasında hukuki bir çelişki yaratıyor. Ayrıca, resmi küçük ve orta ölçekli işletme istatistikleri bu vatandaş kategorisini kapsamıyor.
Yeni Vergi Kanunu'na göre, özel vergi rejiminden bireysel girişimci olarak kayıtlı olmayan, izin verilen faaliyet türlerinde çalışan, ücretli işçi kullanmayan ve aylık geliri 300 aylık hesaplama göstergesini aşmayan gerçek kişiler yararlanabiliyor. Bu rejim kapsamında, yalnızca %4 oranında sosyal katkı payı ödüyorlar.
Devlet Gelirleri Komitesi verilerine göre, yıl başından bu yana 688,8 bin kişi serbest çalışan olarak kaydoldu. Bunların büyük çoğunluğu – 597 bin kişi (%87) – Yandex, InDrive ve Wolt gibi dijital platformlar üzerinden çalışıyor. 91,5 bin kişi ise faaliyetlerini bağımsız olarak yürütüyor. Yeni kaydolan serbest çalışanların sadece küçük bir kısmı daha önce girişimciydi: 84,2 bin kayıtlı kişi daha önce bireysel girişimci statüsüne sahipti. Geri kalan 546,4 bin kişi ise daha önce hiç girişimci olarak kayıtlı değildi. Böylece, yarım milyondan fazla Kazakistan vatandaşı ilk kez resmi istihdam ve vergilendirme sistemine girdi.
Toplantı katılımcıları, serbest çalışmanın bağımsız bir ekonomik faaliyet biçimi mi, girişimciliğe geçiş için bir ara aşama mı yoksa ayrı bir istihdam kategorisi mi olacağının belirlenmesi gerektiğini vurguladı. Alınacak karar, Girişimcilik ve Sosyal Kanunlarda yapılacak değişiklikleri etkileyecek. Görüşmeler sonucunda yetkililer, serbest çalışanların statüsünü şimdilik bu kanunlarda sabitlememe kararı aldı. Bu konuya, yeni vergi rejiminin uygulanmasıyla ilgili deneyim biriktiğinde gelecek yıl geri dönülmesi planlanıyor.