Şımkent'te Miras Tazalyk projesi kapsamında hayata geçirilen şeffaf akıllı tuvaletler ve duşlar iki yıldır başarıyla hizmet veriyor. Bugün bu tesisleri günlük olarak en az bin kişi kullanıyor ve tüm işletme süresi boyunca uygun durumlarını koruyorlar. Bu bilgiyi infohub.kz sitesi aktarıyor.
Projenin başlangıcında şehir sakinlerinin tepkisi karışıktı. Birçok Şımkentli, modern akıllı tuvaletlerin hızla tahrip edileceğine, kırılacağına ve alışılmış şehir "umumi tuvaletlerine" dönüşeceğine inanıyordu.
«Şüphecilik anlaşılırdı. Şehirlerimizde umumi tuvalet çok uzun süre yalnızca son çare olarak girilen bir yer anlamına geliyordu: karanlık, rahatsız ve çoğu zaman kirli. Biz tam tersi mantığı denemeye karar verdik. Ortamın insana kendiliğinden şunu fısıldamasını sağlamaya çalıştık: burası temiz, güzel ve güvenli, burada her ziyaretçiye saygı duyuluyor», — dedi Miras Üniversitesi Rektörü Nurken Halıkbergen.
Bu nedenle tuvaletler en başından itibaren alışılmış umumi tuvaletlere benzemeyecek şekilde tasarlandı. İçeriye sensörlü sıhhi tesisat, iyi aydınlatma, havalandırma ve klimalar ile bebek bez değiştirme masaları yerleştirildi. Özel ihtiyaçları olan bireyler için ayrıca düzenlemeler yapıldı.
Ancak Halıkbergen'in anlattığına göre dış görünüm işin yalnızca yarısı. Tuvaletin temiz kalması için sürekli takip edilmesi gerekiyor.
«Gerçek standart, açılış günündeki fotoğrafla değil, tesisin bir ay, bir yıl ve iki yıl sonraki durumuyla ölçülür. Güzel kapının arkasında her gün temizlik, su, sabun, sarf malzemeleri, havalandırma, küçük onarımlar ve hafta sonu olmadan çalışan bir ekip var. Bir tesis inşa etmek zordur. "Temiz, güvenli, ücretsiz, 7/24" vaadini istikrarlı biçimde tutmak çok daha zordur», — diye belirtti Halıkbergen.
Miras Tazalyk deneyi iki yılda kendini haklı çıkarmış görünüyor. Tuvaletler 500 binden fazla kez kullanıldı ve tüm bu süre boyunca çalışır ve medeni durumlarını korudular. Bugün şeffaf kabinleri günde en az bin kişi ziyaret ediyor.
Başlangıçta girişleri QR kod ile çalışıyordu, şimdi ise yüz tanıma kullanılıyor. Rektöre göre sistem, ziyaretçi akışını izlemeye ve hangi saatlerde ek temizliğe ihtiyaç duyulduğunu, bir sonraki tesisin nerede açılması gerektiğini anlamaya yardımcı oluyor.
«Bizim için veri, "akıllı" kelimesine süs değil, günlük yönetim aracıdır. Sistem gerçek yükü görmeye, şehirlilerin alışkanlıklarının nasıl değiştiğini anlamaya ve bir sonraki tesisin nereye gerektiğini görmeye yardımcı oluyor», — dedi Halıkbergen.
Projeyi Miras Üniversitesi finanse ediyor, Şımkent Akimatı ise arsa, iletişim bağlantıları ve izinler konusunda yardımcı oluyor. İlk kabinlerin inşası için şehir bütçesinden fon ayrılmadı.
Hatırlatalım, Şımkent'in akıllı tuvaletleri geçen yıl uluslararası takdir kazandı ve World Toilet Summit 2025'te dünyanın en iyisi seçildi.
Proje, hijyen düzeyi ve düşünülmüş erişilebilirliği nedeniyle değerlendirildi. Akıllı kabinlerin temel ilkesi tamamen temassız kullanımdır. İçeride her şey sensörlerle çalışır: lavabolardan tuvaletlere kadar. Bu, doğrudan teması en aza indirir ve mekânı ziyaretçiler için belirgin şekilde daha temiz ve konforlu hale getirir.
Daha önce Kursiv LifeStyle, Almatı'daki 28 Panfilov Muhafızları Parkı'nda Şımkent'te kurulanlara benzeyen sıra dışı bir şeffaf tuvaletin ortaya çıktığını yazmıştı.