Sırbistan'ın iktidardaki popülist partisi, Cumhurbaşkanı Aleksandar Vucic'i, erken genel seçimleri kazanması halinde başbakan adayı olarak gösterdi. Bir yılı aşkın süredir devam eden sokak protestolarının ardından bu seçim, popülistler için önemli bir sınav niteliği taşıyor, infohub.kz haber sitesi bildiriyor.
Vucic henüz parlamentoyu resmen feshedip 25 Ekim'de yapılacak seçimleri ilan etmedi. Oylama, Kuzey Sırbistan'daki bir tren istasyonunun çatısının çökmesi sonucu 16 kişinin hayatını kaybetmesinden yaklaşık iki yıl sonra gerçekleşecek. Bu trajik olay, hükümeti yolsuzluk ve beceriksizlikle suçlayan öğrencilerin öncülük ettiği protestolara yol açmıştı.
Seçimler, siyasi gerilimin arttığı bir ortamda yapılacak; popülistler, halkın yaygın hoşnutsuzluğuna rağmen iktidarı ellerinde tutmaya çalışıyor. Cumartesi günü Vucic'in partisinin mitinginin yapıldığı Niş kentinde, hükümet karşıtı onlarca protestocu yürüyüş düzenledi. Polis, protestocuların miting alanına ulaşmasını engellemek için Ulusal Tiyatro binasını çevreledi.
Vucic, parti üyelerine önümüzdeki günlerde seçim ilan edeceğini söyledi. Ayrıca, cumhurbaşkanlığından resmen istifa ederek seçim kampanyasına katılacağını da belirtti. Cumhurbaşkanlığı seçiminin daha sonra yapılacağını söyledi. Bir yılı aşkın süredir bazen yüz binlerce kişiyi toplayan protestolar, Vucic'in 14 yıllık iktidarında onu hiç olmadığı kadar sarstı. Protestocular, 1 Kasım 2024'te Novi Sad'da beton çatının çökmesiyle ilgili hesap sorulmasını talep ediyor ve kötü onarımların nedeni olduğunu düşündükleri yolsuzluğa son verilmesini istiyor.
Vucic protestoculara sert bir şekilde karşı çıktı; hükümet, polisin aşırı güç kullanması ve protestocuları keyfi gözaltına alması nedeniyle uluslararası eleştirilere maruz kaldı. Vucic, protestoların arkasındaki üniversite öğrencilerini ve profesörlerini, hiçbir kanıt olmaksızın "devleti yok etme" niyetiyle olmakla defalarca suçladı.
Sırbistan cumhurbaşkanı Cumartesi günü de benzer açıklamalar yaparak protestoların bilinmeyen yabancı güçler tarafından organize edildiğini öne sürdü. "Bu kötülük içeriden değil, dışarıdan geliyor" dedi Vucic. SNS partisine, öğrencilerin desteklediği ve üniversite profesörleri ile uzmanların yer alabileceği bir seçim listesi karşı çıkıyor; ancak isimleri henüz açıklanmadı. Seçimlere ayrıca sağcı ve merkezci muhalefet partileri ile birkaç küçük grup da katılacak.
Bir grup üniversite öğrencisi, bu yılın başlarında en az 14 kişinin casus yazılım hedefi olduğunu ve Sırbistan'ın Share Foundation grubunun bunu şimdiye kadarki en büyük vaka olarak nitelendirdiğini bildirdi. Vucic hükümeti bu iddiaları reddetti.
Sırbistan resmi olarak Avrupa Birliği'ne katılmaya çalışıyor, ancak Vucic döneminde bu çaba, önceki seçimlerdeki usulsüzlükler de dahil olmak üzere demokratik gerileme nedeniyle durma noktasına geldi. Vucic, Rusya'nın Ukrayna'yı işgaline ilişkin AB yaptırımlarına katılmayı reddediyor ve Çin ile yakın ilişkilerini sürdürüyor.