Sırbistan Cumhurbaşkanı Aleksandar Vučić istifa etti. Bu karar, öğrencilerin başlattığı protestolar ve yönetime yönelik eleştirel gösteri dalgasının ardından alındı, infohub.kz sitesi bildiriyor.
Vučić, başkent Belgrad'daki cumhurbaşkanlığı binasının önünde destekçilerine hitaben yaptığı konuşmada, dokuz yıllık yönetimi boyunca hükümetinin barış ve istikrarı koruduğunu söyledi.
İstifa niyetini haziran ayında açıklamıştı. Şimdi ise parlamento seçimlerinde kendi partisinden başbakan adayı olarak gösteriliyor. Sırbistan anayasasına göre Vučić üçüncü kez cumhurbaşkanlığına aday olamıyor.
Rusya'ya yakın popülistin yönetimi, yasa ihlali suçlamaları nedeniyle protestolarla karşılaştı.
2024 yılında Novi Sad tren istasyonunun çatısının çökmesi sonucu 16 kişinin hayatını kaybettiği olay, yönetime duyulan öfkeyi alevlendirdi.
Ardından öğrenciler ve öğretmenlerden işçilere ve çiftçilere kadar çeşitli vatandaşların katıldığı protestolar başladı.
Protestocular bu kazayı Vučić'in İlerici Partisi'nin on yıldan fazla iktidarda kalmasının bir sonucu olarak gördü. Vučić, Sırbistan'ın ilerlemesinin simgesi olması gereken istasyonun yenilenme çalışmalarıyla yakından bağlantılıydı.
Baskı altındaki cumhurbaşkanına yakın kişilerin bir dizi istifası protestocuları sakinleştiremedi. Onlar yaz boyunca protestolarını sürdürdü ve polis şiddeti suçlamalarının ardından olaylar çıktı.
Vučić'in cumhurbaşkanlığı görev süresi gelecek yıl sona erecekti. Sırbistan anayasasına göre cumhurbaşkanlığı seçimi, istifasından sonra en geç üç ay içinde yapılmalı.
Bu, Sırbistan vatandaşlarının yıl sonuna kadar iki kez sandığa gideceği anlamına geliyor.
Vučić'e göre cumhurbaşkanlığı seçimi, ekim ayı sonunda yapılacak erken parlamento seçimlerinden bir aydan fazla bir süre sonra gerçekleşecek. Parlamento seçimleri protestolara yanıt olarak planlanmıştı ve protestocuların talepleri arasında oylama yapılması da vardı.
Daha önce İlerici Parti'nin lideri olarak bu seçime katılma niyetinde olduğunu açıklamıştı. Bu, onun Sırbistan siyasetinin zirvesindeki görevini koruma olasılığını bırakıyor.
İlerici Parti üyesi, parlamento başkanı Ana Brnabić, yeni cumhurbaşkanı seçilene kadar geçici cumhurbaşkanlığı görevini yürütecek.
Sırbistan'ın kamu yayıncısı RTS'in bildirdiğine göre Vučić, anayasal yetkisini kullanarak 49 kişiyi, bunların arasında 23 öğrenciyi ve "son bir buçuk yılda yaşanan korkunç olaylarla" ilgili olduğu şüphesiyle parti destekçilerini affetti.
Yaklaşan parlamento seçimlerinde Vučić'in İlerici Partisi, öğrencilerin başlattığı "Öğrenciler Kazanır" adlı yolsuzluk karşıtı hareketle ve Batı yanlısı muhalefet partilerinin "Avrupa Sırbistan" koalisyonuyla yarışacak.
Vučić on yıldan fazla bir süredir Sırbistan siyasetinin istikrarlı bir figürü oldu: 2014'te başbakan oldu, 2017'de ilk kez cumhurbaşkanlığına seçildi.
Sırbistan'ın AB'ye katılmak istediğini açıkça söylüyor, aynı zamanda Rusya ile yakın bağlantılarını sürdürüyor ve Sırbistan'ı Çin yatırımlarına daha da açtı.