ABD Enerji Bakanlığı'na bağlı Ulusal Hızlandırıcı Laboratuvarı SLAC öncülüğündeki uluslararası araştırma ekibi, üçüncü temel manyetizma türü olan altermanyetizmanın varlığına dair ikna edici kanıtlar elde etti. Fizikçilerin çalışmasının sonuçları, saygın bilim dergisi «Science»da yayımlandı; bu bilgiyi infohub.kz sitesi aktarıyor.
Yaklaşık 90 yıl boyunca bilim dünyası manyetik malzemeleri yalnızca iki kategoriye ayırıyordu: elektron spinleri aynı yönde olan ferromanyetler ve spinleri zıt yönlü olup manyetik alanı karşılıklı olarak sıfırlayan antiferromanyetler. Maddenin yeni hâli, önceki iki sınıfın değerli özelliklerini birleştirirken kararlılığını koruyor ve spin akımlarını iletiyor.
Araştırma nesnesi olarak uzmanlar, uzun süre sıradan antiferromanyetler arasında sayılan manganez tellürürü seçti. Deneyler Fransa'da, Avrupa Senkrotron Radyasyon Merkezi'nin ID32 huzmesinde polarize X ışınları kullanılarak gerçekleştirildi.
Bilim insanları, zıt spinlerin çevresindeki kristal kafesin karşılıklı olarak döndüğünü ve manyetik yapının ayna asimetrisi olan kirallik oluşturduğunu tespit etti. Malzeme, sol ve sağ dairesel polarizasyonlu ışınları farklı biçimde saçarak onu kesin olarak yeni bir sınıfa ayırdı. 2025'teki tekrarlanan testler etkiyi tamamen yeniden üretti.
Keşif, spintroniğin uzun süredir devam eden sorununu çözüyor: altermanyetler dış girişimlere karşı dayanıklıdır ve aynı zamanda veri okumak için spin-polarize akımlar üretebilir. Bu, gelecekte çiplerin ve veri işleme merkezlerinin çalışmasını hızlandıracak.