İnşaat firmalarının cazip teklifleri olan faizsiz taksitle konut satın alma, genellikle önemli ek maliyetleri gizler. İnşaat ve yenileme alanında uzman olan Dilyara Seytnurova, daire fiyatının %15'ine kadar ulaşabilen gizli ek ücret mekanizmasını açıkladı. Bu bilgiyi infohub.kz sitesi aktardı.

Uzmana göre, inşaat firmalarının sunduğu %0 taksit aslında konut fiyatına peşinen eklenen %10-15'lik bir fiyat artışını içeriyor. Bu artış, peşinat ve taksit süresine bağlı olarak değişiyor ve sonuçta alıcı, ipotek kredisine benzer bir ek maliyetle karşı karşıya kalıyor.

Seytnurova, hesaplamalarını 60 metrekarelik, konfor sınıfı bir daire üzerinden yapıyor; dairenin fiyatı 45,3 milyon tenge. En yaygın koşullarda (peşinat %50, vade 12 ay, fiyat artışı %10) fiyat 49,83 milyon tengeye yükseliyor ve efektif faiz oranı yıllık %46,5'e ulaşıyor. Vade 24 aya çıkarıldığında aylık ödeme 1,038 milyon tengeye düşüyor ve faiz oranı yıllık %22'ye geriliyor.

Peşinatın %30, vadenin 24 ay ve fiyat artışının %12 olduğu durumda aylık ödeme 1,48 milyon tenge, efektif faiz oranı ise %17,8 oluyor. Uzmanın hesaplamalarına göre en avantajlı seçenek, %20 peşinat, 36 ay vade ve maksimum %15 fiyat artışı ile yapılan taksitlendirme: efektif faiz oranı yıllık %12,6 ve aylık ödeme 1,158 milyon tenge.

Uzman, taksitlendirmede paranın maliyetinin üç faktöre bağlı olduğunu vurguluyor: peşinat miktarı, vade ve fiyat artışı; dairenin fiyatına bağlı değil. Dolayısıyla, liste fiyatı en yüksek olan taksitlendirme, paranın maliyeti açısından en ucuz olabilir.

Taksitlendirmeyi ipotekle karşılaştıran Seytnurova, ipotekte daha yüksek peşinat ve daha kısa vadenin avantajlı olduğunu, taksitlendirmenin ise yüksek aylık ödemeler gerektirdiğini ancak sonuçta daha ucuz olduğunu belirtiyor. Örneğin, %20 peşinatla 20 yıllık ticari ipotekte aylık ödeme yaklaşık 673 bin tenge ve toplam geri ödeme 170 milyon tenge iken, 36 ay vadeli taksitlendirme toplam 52,09 milyon tengeye mal oluyor — aradaki fark 100 milyon teneden fazla.

Ancak uzman risklere karşı uyarıyor: Taksitlendirme genellikle inşaat halindeki bir proje için ön satış sözleşmesiyle yapılır ve bu da inşaatın tamamlanacağını garanti etmez. Bu nedenle alıcıların mali durumlarını dikkatlice değerlendirmeleri ve böyle bir araç seçmeden önce tüm detayları göz önünde bulundurmaları önemlidir.