Kazakistanlı tarihçi Jaksılık Sabitov, Altın Orda'da İslam'ın yaygın biçimde kök salmasının Türk nüfusunu kölelikten kurtardığını belirtti; bu bilgiyi infohub.kz sitesi aktarıyor.
Araştırmacıya göre Altın Orda hanları İslam'ı, Hristiyanlığı ya da Budizm'i benimsiyordu. Devletin ilk dönemlerinde var olan geleneksel inançlar ise Türk değil, Moğol kökenliydi. Ancak sonunda Altın Orda'da galip gelen İslam oldu.
«İlk kilit nokta, Özbek Han'ın İslam'ı kabul etmesidir. İkincisi ise Canibek Han döneminde Türklerin köle olarak satılmasının tamamen durdurulmasıdır; çünkü Müslümanlar köle edilemez. Bu da Altın Orda nüfusunun çoğunluğu arasında İslam'ın artık tamamen egemen olduğunu açıkça gösteriyor» dedi tarihçi.
Sabitov, Kazak Hanlığı kurulduğu sırada Tengriciliğin tamamen ortadan kalktığını vurguladı. Tarihçi, bu dine yönelik günümüzdeki ilgiyi ise yapay olarak yeniden inşa edilmiş bir akım olarak nitelendirdi.
«Kazakistan'da 20. yüzyılın sonlarında canlandırılmaya başlanan çağdaş Tengricilik, özünde Perun'a ve Odin'e inanılan Rodnoverie gibi bir uydurmadır. Hakkında çok az gerçek tarihsel veri kalan ölü bir geleneği diriltme çabasıdır» diye sözlerini tamamladı Sabitov.
Hatırlatalım, uzman daha önce Tengriciliğin Türklerin tek ve kadim inancı olduğu yönündeki görüşlerin, kanonik metinlerin yokluğu nedeniyle gerçeklerle desteklenmediğini belirtmişti. Bu inanç yalnızca Türk kağanlıkları döneminde var olmuş, sonrasında göçebeler Maniheizm'i, Nesturiliği ve başka dinleri benimsemeye başlamıştı.
Kaynak yetersizliği nedeniyle uzman, çağdaş bilim insanlarının Tengriciliği yeniden canlandırma çabalarını, körlerin fili vücut parçalarına bakarak tanımlama girişimine benzetti.
Ayrıca Jaksılık Sabitov, Kazakistan tarihinin yeniden yazılmasının normal ve gerekli bir süreç olduğunu, çünkü yeni keşiflerin ülkenin geçmişini daha derinlemesine anlamaya yardımcı olduğunu ifade etmişti.