Türk Devletleri Teşkilatı'na (TDT) üye ülkelerin gümrük idareleri, prosedürlerin dijitalleştirilmesini hızlandırma ve elektronik veri paylaşımını devreye alma konusunda anlaştı. Yeni düzenlemelerin iş dünyası ve uluslararası taşımacılar için gümrük geçişini kolaylaştırması ve ülkeler arası yük teslim sürelerini kısaltması bekleniyor. Bu bilgiler infohub.kz sitesi tarafından aktarıldı.
Söz konusu mutabakat, Bişkek'te düzenlenen TDT üyesi ülkelerin gümrük idareleri başkanlarının 12. toplantısında sağlandı. Kazakistan Cumhuriyeti Maliye Bakanlığı Devlet Gelirler Komitesi heyetine Komite Başkanı Jandos Düysembiyev başkanlık etti.
Toplantı, Kırgız Cumhuriyeti Devlet Gümrük Servisi Başkanı Ulan Kimsanov'un başkanlığında gerçekleşti. Toplantıya Azerbaycan, Kazakistan, Türkiye ve Özbekistan gümrük servisi başkanları, TDT Genel Sekreteri Kubanıçbek Ömüraliyev ve Dünya Gümrük Örgütü Genel Sekreteri Ian Saunders katıldı. Ayrıca Türkmenistan Devlet Gümrük Servisi ve Uluslararası Karayolu Taşımacılığı Birliği (IRU) temsilcileri de yer aldı.
Kazakistan Cumhuriyeti Devlet Gelirler Komitesi'nden yapılan açıklamada, "Toplantının en önemli sonuçlarından biri, dijital bilgi paylaşımı, gümrük prosedürlerinin basitleştirilmesi ve transit güzergâhların geliştirilmesi konusunda varılan mutabakat oldu. Gümrük idareleri, 1 Mart 2027'ye kadar Basitleştirilmiş Gümrük Koridoru Oluşturulması Anlaşması kapsamında bilgi paylaşımına ilişkin teknik koşulların uygulanmasını tamamlamayı planlıyor" denildi.
Bunun ardından TDT ülkeleri, gümrük idareleri arasında pilot elektronik veri paylaşımına geçebilecek. Pilot projenin resmi lansmanının, Türkiye'de yapılacak bir sonraki gümrük servisi başkanları toplantısında gerçekleştirilmesi planlanıyor.
Kurumdan yapılan açıklamada, "İş dünyası ve uluslararası taşımacılar için dijital veri paylaşımı, gümrük prosedürlerinden geçişi daha hızlı hale getirmeli ve ülkeler arası yük teslim sürelerini kısaltmalıdır. Etkileşimin otomasyonu, uluslararası ticaret ve transitin daha da basitleştirilmesi için bir araç olarak görülüyor" ifadelerine yer verildi.
Katılımcılar ayrıca gümrük risk yönetimi ve gümrük laboratuvarları arasındaki işbirliğine özel önem verdi. Ülkelerin 1 Aralık 2026'ya kadar deneyim paylaşımı için güncel alanlara ilişkin önerilerini sunması gerekiyor. Bunun ardından TDT Sekretaryası bu alanların özet bir listesini oluşturacak.
Kazakistan ve Özbekistan, gümrük laboratuvarları arasındaki ikili işbirliği deneyimini sundu ve diğer TDT ülkelerini bu işbirliğine katılmaya davet etti.
Devlet Gelirler Komitesi, "Toplantıda ayrıca TDT'nin 2027-2031 yıllarına ilişkin gümrük işbirliği Eylem Planı veya 'yol haritası'nın hazırlanmasına yönelik aşamalı bir takvim üzerinde anlaşmaya varıldı. Ayrıca yetkilendirilmiş ekonomik operatör programları alanında işbirliği Mutabakat Zaptı hazırlanması öngörülüyor" diye ekledi.
Katılımcılar, dijitalleşme ve taşımacılığın basitleştirilmesine yönelik diğer alanları da tartıştı. Bunlar arasında eTIR prosedürünün uygulanması, 'tek pencere' ilkesinin geliştirilmesi ve Trans-Hazar Gümrük Transit Portalı'nın kullanımı yer aldı.
Bu kararların hayata geçirilmesi, malların sınırlardan geçişini hızlandırmalı, gümrük prosedürlerinin etkinliğini artırmalı ve Türk Devletleri Teşkilatı ülkelerinin transit potansiyelini güçlendirmelidir.
Kazakistan Cumhuriyeti Devlet Gelirler Komitesi, "Bu, Hazar Denizi üzerinden Asya ve Avrupa pazarlarını birbirine bağlayan Orta Koridor'un gelişimi için özel önem taşıyor" vurgusunu yaptı.
Toplantı sonucunda taraflar, varılan mutabakatları ve uygulama takvimini içeren bir protokol imzaladı.
TDT üyesi ülkelerin gümrük idareleri başkanlarının bir sonraki 13. toplantısı 2027 yılında Türkiye Cumhuriyeti'nde yapılacak.