Uluslararası bir araştırma ekibi, farklı ekran süresi türlerinin ileri yaştaki bireylerin beyni üzerinde farklı etkiler yarattığını ortaya koydu: uzun süreli televizyon izlemek bilişsel işlevlerde bozulmayla ilişkilendilirken, ölçülü bilgisayar kullanımı ise bunların korunmasına eşlik ediyor. Bu bilgiyi infohub.kz sitesi aktarıyor.
Bilimsel çalışma «npj Digital Medicine» dergisinde yayımlandı. Çalışma kapsamında uzmanlar, dört büyük kohorttan — SHARE, ELSA-HCAP, HRS-HCAP ve NHANES — 8 996 katılımcının gözlemsel verilerini bir araya getirdi ve genetik nedensellik bağlantısını değerlendirmek için Mendel randomizasyonu yöntemini uyguladı.
Elde edilen sonuçlar, farklı dijital cihazların kullanımından kaynaklanan zıt etkileri gösterdi. Günde dört saatten fazla televizyon izlemenin, genel bilişsel işlev düzeyinde düşüşle, özellikle de bilginin anında hatırlanmasında bozulmayla ilişkili olduğu ortaya çıktı.
Buna karşılık, bilgisayar başında çalışmak veya zaman geçirmek, özellikle bilgi işleme hızı ve gecikmeli hatırlama alanlarında daha iyi beyin performansı göstergeleriyle ilişkilendirildi. En belirgin olumlu etki, günde bir ila üç saat bilgisayar kullanımında kaydedildi; ancak dört saatlik eşiğin aşılması durumunda fayda azaldı.
Mendel randomizasyonu yöntemi ayrıca, genetik olarak yatkınlık gösterilen uzun süreli televizyon izlemenin, beynin sol insula bölgesinin hacminde azalmayla korelasyon gösterdiğini ortaya koydu; bu da bilişsel yetenekler üzerindeki olumsuz etkinin yaklaşık %15'ini açıklıyor. Bununla birlikte araştırmacılar, ekran başında geçirilen süre ile farklı demans türlerinin gelişme riski arasında ikna edici bir kanıt bulamadı.
Yazarlar, dijital teknolojilerle etkileşimin pasif ve aktif biçimlerinin ayrılması gerektiğini vurguluyor.