Ağustos ayında Kazakistan tenge'si istikrarlı bir şekilde güçlendi ve ekonomist Ruslan Sultanov Telegram kanalı Tengenomika'da ulusal para birimine pahalı petrol ve vergi döneminin destek olduğunu açıkladı. Para birimi 13,1 tenge veya yaklaşık %2,8 oranında güçlendi, infohub.kz sitesi bildiriyor.
Tengenomika yazarı, Ağustos'un tenge için güçlenerek başladığını belirtti: ay başında 475,4 tenge/dolar seviyesinden 21 Ağustos'a kadar 456,9 tenge ile minimum değere düştü. Ardından kısmi bir geri çekilme yaşandı, ancak ay sonunda kur 462,3 tenge/dolar seviyesinde durdu. Sonuç olarak para birimi 13,1 tenge veya %2,8 güçlendi.
Uzman, tenge'nin güçlenmesinde iki temel faktörü vurguladı. Birincisi, petrol fiyatlarındaki artış. Ay başında Brent fiyatı varil başına 80-84 dolar seviyesindeyken, 20-21 Ağustos'a kadar 92-93 dolara yükseldi. Bu, madencilik şirketlerinden döviz arzını artırdı ve ihracat geliri beklentilerini iyileştirdi.
Ayrıca, 25 Ağustos'a kadar KDV ödemesiyle ilgili vergi dönemi de kuru etkiledi. Vergi ödemek için ihracatçılar ve büyük işletmeler tenge'ye ihtiyaç duydu, bu da döviz bozdurmalarını teşvik etti. Örneğin, dolar 21 Ağustos'ta 456,9 tenge ile minimum değere düştüğünde, vergi ödemelerinin tamamlanmasına yakın işlem hacmi anormal bir şekilde 671,3 milyon dolara ulaştı ve işlemler ağırlıklı olarak döviz satışı yönünde gerçekleşti.
Vergi dönemi sona erdiğinde ve petrol fiyatları tekrar düştüğünde, para birimi bir miktar geri çekildi.
"25'ine kadar artan döviz satışları tenge'yi güçlendirdi, bu dönem geçtikten sonra arz-talep dengesi yavaş yavaş normale dönmeye başladı" dedi uzman.
Ekonomiste göre, küresel trendler bunu pek etkilemedi, çünkü küresel dolar endeksi ay boyunca yaklaşık 99-100 puan seviyesinde kaldı, yani zayıflamadı. Bu arada ruble, dolara karşı belirgin şekilde değer kaybetti – ABD doları başına 85,6 rubleye kadar. Uzman, bunun ayın ana faktörünün petrol gelirleri ve yerel döviz akışları olduğunu bir kez daha gösterdiğini belirtti.
Sultanov, Ulusal Ekonomik Araştırmalar Bürosu'nun 470,5 tenge/dolar seviyesindeki temel tahmininin en doğru olduğunu ekledi.
"Ağustos, Mayıs ayının tam tersini gösterdi. O zaman dış ortam vergi döneminin desteğini hızla sildi, Ağustos'ta ise iç döviz satışları petrol fiyatlarındaki artışla çakıştı ve birlikte tenge'nin istikrarlı bir şekilde güçlenmesini sağladı. Vergi döneminin sona ermesi ve Brent'in düzeltmesinin ardından hareketin bir kısmı geri alındı, ancak ay sonunda ulusal para birimi yine de Ağustos başındaki seviyelerden önemli ölçüde güçlü kaldı" diye sonuçlandırdı Tengenomika yazarı.
Daha önce "Kursiv", Kazakistan Ulusal Bankası'nın makroekonomik anketine katılan uzmanların ortalama kurun önceki 500 tenge yerine 490 tenge olacağını tahmin ettiğini yazmıştı.