ABD Balık ve Yaban Hayatı Servisi, Texas eyaletindeki kum pelin kertenkelesini nesli tükenmekte olan türler listesinden çıkardı, infohub.kz bildiriyor.
Kum pelin kertenkelesi, yaklaşık 6,4 santimetre boyunda, Permiyen Havzası'nda yaşayan bir sürüngendir. On yıllardır petrol ve gaz arama ve üretimi hayatını tehdit etmektedir. 2024'te Biden yönetimi kertenkeleyi nesli tükenmekte olan tür ilan ederek federal koruma altına almıştı. Daha sonra Texas Başsavcısı Ken Paxton bu karara karşı dava açarak, Balık ve Yaban Hayatı Servisi'nin kertenkeleyi nesli tükenmekte olarak sınıflandırırken 'en iyi bilimsel ve ticari verileri' kullanmadığını öne sürdü.
Kum pelin kertenkelesinin korunmasının durdurulması, 21 Temmuz'da federal hükümet ile Paxton'ın ofisi arasındaki bir dava kapsamında varılan anlaşmanın parçasıdır. Anlaşma, 2024 sınıflandırmasını iptal ediyor ve Balık ve Yaban Hayatı Servisi'nin kertenkelenin statüsünü yeniden gözden geçirmesini gerektiriyor.
Paxton açıklamasında, servisin gelecekteki yeniden değerlendirmesini memnuniyetle karşılayarak, ilk sınıflandırmayı habitat restorasyon çalışmalarını dikkate almayan bir hata olarak nitelendirdi. 'Texas, halkı ve sanayisi, Balık ve Yaban Hayatı Servisi türün statüsünü daha fazla değerlendirirken, yasadışı düzenlemenin sonuçlarına katlanmamalıdır,' dedi Paxton Çarşamba günkü basın açıklamasında.
Çevreciler ve biyologlar, Paxton'ın kertenkeleyi korumadan mahrum bırakma girişimine karşı çıkarak, Trump yönetiminin petrol ve gaz çıkarları için statüyü değiştirmeye yönelik çabaları olduğunu söyledi. Şubat ayında Texas ve dört eyalette daha yaşayan küçük çayır tavuğu da mahkeme kararıyla korumadan çıkarılmıştı. 'Balık ve Yaban Hayatı Servisi'nin kum pelin kertenkelesi ve küçük çayır tavuğu gibi zor durumdaki yaban hayatını kurtarma misyonunu göz ardı ederek, Texas politikacıları ve büyük petrol-gaz kirleticilerinin çıkarlarına göre hareket etmesi endişe verici bir eğilimdir,' dedi Biyolojik Çeşitlilik Merkezi'nin kıdemli avukatı Jason Rylander Haziran ayındaki basın açıklamasında.
Petrol ve gaz şirketleri, yeniden sınıflandırmadan önce yıllardır kertenkelenin korunmasının bölgedeki projelerin her adımını yavaşlatacağı konusunda uyarmıştı. Balık ve Yaban Hayatı Servisi, anlaşma kapsamında iki yıl içinde kum pelin kertenkelesinin statüsüne yeni bir değerlendirme yapacağını duyurdu.
Daha önce 2012'de de kertenkelenin nesli tükenmekte olan türler listesine eklenmesi girişimi başarısız olmuştu. O dönemde Texas'ın o zamanki Baş Denetçisi Susan Combs ve petrol-gaz grupları, öneriyi reddederek kertenkeleye yönelik tehditler hakkındaki bilimsel verileri sorgulamıştı.