Kazakistan Cumhurbaşkanı Kasım-Comart Tokayev, Kazakistanlıların emeklilik birikimlerinin yönetim şeklini değiştiren bir yasayı imzaladı. Yeni düzenlemelere göre, mudiler kendi yatırım stratejilerini seçebilecek ve birikimlerinin ne kadarını özel bir portföy yönetim şirketine devredeceklerine kendileri karar verebilecek. infohub.kz sitesinin haberine göre.

Devlet Başkanı, 7 Temmuz 2026 tarihinde "Kazakistan Cumhuriyeti'nin bazı yasal düzenlemelerine sosyal mevzuatın iyileştirilmesi konusunda değişiklik ve eklemeler yapılmasına ilişkin" yasayı imzaladı. Belge, emeklilik sisteminin yanı sıra göç, eğitim, sağlık ve istihdam alanlarında da değişiklikler içeriyor.

Emeklilik birikimlerinin yönetim şekli değişiyor

Sosyal Kanun'a "Emeklilik Varlıklarının Yatırım Portföyleri" başlıklı yeni bir madde eklendi. Buna göre vatandaşlar, emeklilik birikimlerinin bir kısmını seçtikleri bir yatırım portföyü yönetim şirketine güvene dayalı yönetim için devredebilecek.

Yeni imkan şu kişilere sağlanıyor:

  • zorunlu emeklilik katkı payı ödeyen mudiler;
  • adına zorunlu mesleki emeklilik katkı payı ödenen vatandaşlar;
  • gönüllü emeklilik katkı payı ödeyen kişiler;
  • Birikimli Emeklilik Fonu'ndan (BEF) ödeme alan kişiler.

Bunun için mudinin Birikimli Emeklilik Fonu'na başvuru yapması, yatırım portföyünü yönetecek şirketi ve fonların yerleştirme stratejisini seçmesi gerekiyor.

Mudilere üç yatırım stratejisi sunuluyor

Yasaya göre, yatırım portföylerini yöneten şirketler, emeklilik varlıklarının yerleştirilmesi için birkaç seçenek sunabilecek:

  • Muhafazakar portföy – düşük risk seviyesine sahip, istikrar odaklı strateji;
  • Dengeli portföy – risk ve potansiyel getiri arasında denge sağlayan seçenek;
  • Yüksek riskli portföy – daha yüksek getiri sağlayabilecek ancak finansal riskleri de daha yüksek olan strateji.

Kazakistanlılar bir veya birden fazla portföy seçebilecek ve yönetim şirketine aktarılacak emeklilik birikimlerinin miktarını kendileri belirleyebilecek. Yatırım portföylerinin oluşturulması ve işleyişine ilişkin prosedür, finansal piyasa düzenleme yetkili kurumu tarafından onaylanacak.

Birikimler hemen ödenmiyor

Yeni düzenleme, emeklilik birikimlerinin vatandaşa doğrudan ödenmesi anlamına gelmiyor. Fonlar daha önce olduğu gibi emeklilik sisteminde kalıyor – mudi sadece belirli bir kısmının yatırım şeklini seçiyor. Yani vatandaş emeklilik parasını nakit olarak çekemeyecek. Sadece hangi yönetim şirketinin ve hangi stratejiyle bu fonları yatırıma yönlendireceğini belirleme imkanına sahip olacak. Yatırım getirisi piyasa koşullarına bağlı olacak: yüksek riskli portföy önemli kazanç sağlayabilir, ancak birikimlerin değer kaybetme riski de bulunuyor.

Oralmanlar ve göçmenler için koşullar değişti

Yasa ayrıca oralmanların ve göçmenlerin bölgesel kotaya dahil edilmesine ilişkin değişiklikler de öngörüyor. Yerel yürütme organları aşağıdaki durumlarda başvuruyu reddedebilecek:

  • belgelerde yanlış veya hatalı bilgi tespit edilmesi;
  • seçilen bölgede boş kota bulunmaması;
  • vatandaşın daha önce birkaç kez bölgesel kotaya dahil edilmiş olması;
  • kişisel verilerin kullanımına izin verilmemesi;
  • başvuru sahibinin yasanın gerekliliklerini karşılamaması.

Ayrıca, daha önce bölgesel kotaya dahil edilme kararı iptal edilebilecek. Bu, vatandaşın kendisinin yerleşmekten vazgeçmesi, belirli bir bölgeye üç ay içinde gelmemesi veya göç mevzuatını sistematik olarak ihlal etmesi durumunda mümkün olacak. Kotadan çıkarılan kişi devlet desteği hakkını kaybedebilir.

Bazı işverenler sübvansiyon alamayacak

Yasa ayrıca devlet sübvansiyonu almak için işverenlere yönelik şartları da sıkılaştırıyor. Aşağıdaki durumlarda devlet desteği reddedilebilecek:

  • çalışanların maaşlarının altı aydan uzun süre ödenmemesi;
  • vergi ve zorunlu ödemelerde üç aydan fazla gecikme olması;
  • belgelerin eksik veya süresi dolmuş olarak sunulması;
  • çalışma koşullarına ilişkin bilgilerin tek sisteme girilmemesi;
  • sunulan belgelerin mevzuat gerekliliklerine uygun olmaması.

Bu şartlar, devlet fonlarının amacına uygun harcanmasını sağlamaya ve sübvansiyon alan işverenler üzerindeki denetimi artırmaya yöneliktir.

Kazakistanlılar nelere dikkat etmeli?

Yeni yasa, mudilere emeklilik varlıklarının yatırım şeklini seçme konusunda daha fazla özgürlük sağlıyor. Ancak her yatırım portföyünün getirisi ve risk seviyesi farklıdır. Bu nedenle vatandaşların karar vermeden önce yönetim şirketinin performansını, komisyonlarını, yatırım stratejisini ve olası riskleri dikkatlice incelemesi gerekiyor.