Kazakistan Cumhurbaşkanı Kasım-Comart Tokayev, Kazak imla kurallarının sistemleştirilmesi ve tüm sözlüklerin güncellenmesi talimatını vererek bu çalışmanın gelecek yılın sonuna kadar devlet düzeyinde tamamlanmasını istedi; bu haber infohub.kz sitesinde yer aldı.
Devlet Başkanı, Uluslararası «Қазақ тілі» Derneği'nin X. Kurultayı'nda konuştu. Konuşmasında devlet dilinin gelişimi, bilimde kullanımı ve tek tip imla kurallarının gerekliliği konularına değindi.
Tokayev, Kazakçanın bilim ve üretim dili haline gelmesi gerektiğini vurguladı. Ona göre bunun için yerli bilimin geliştirilmesi ve Kazakça araştırmaların desteklenmesi gerekiyor.
«Kuşkusuz bu, Kazakistan biliminin, yani bilim insanlarımızın potansiyelinin yüksek olması gerektiği anlamına geliyor. Bilim gelişirse Kazakça da bilim ve üretim dili haline gelir. Tarihsel veriler ve örnekler yeterince mevcut: örneğin Farsça ve Fransızcanın tarihi, günümüzde ise İngilizce ön saflara çıkmıştır. Burada yükseköğretim kurumlarının rolü son derece önemlidir. Üniversitelerin Kazakça bilimsel araştırma çalışmalarına özel önem vermesi gerekiyor» dedi.
Cumhurbaşkanı ayrıca birlik sorununa değindi. Kazakçada aynı kelimelerin, kavramların ve terimlerin bazen farklı şekillerde kullanıldığına dikkat çekti.
«Bu, göz ardı edilebilecek önemsiz bir mesele değil. Çünkü böyle bir durum insanları yanıltıyor ve dilin saflığını olumsuz etkiliyor. Bu nedenle Kazakçanın kullanımında net bir sistemin ve belirli bir düzenin varlığına özel önem verilmesi önemlidir. Genel olarak bu soruna bütüncül yaklaşmak gerekir. Öncelikle imla kurallarının envanterinin çıkarılması ve sistemleştirilmesi gerekiyor. Ayrıca imla sözlüğü de dahil olmak üzere tüm sözlüklerin güncellenme zamanı geldi» diye belirtti devlet başkanı.
Tokayev, Kazakçanın resmi imla sözlüğünün henüz Sovyet döneminde, 1983 yılında onaylandığını hatırlattı. Sonrasında yeni baskılar yayımlandı ancak hiçbiri devlet onayı ve hukuki geçerlilik kazanmadı.
«Bazı komşu devletlerde bu tür bilimsel çalışmalar her beş yılda bir güncelleniyor. Bu nedenle bizim de Kazakçanın imlasının bilimsel temellerini incelememiz ve onu ivedilikle sisteme kavuşturmamız gerekiyor. Bu çalışma gelecek yılın sonuna kadar tamamlanmalı» diye vurguladı cumhurbaşkanı.