Kazakistan Cumhurbaşkanı Kasım-Comart Tokayev, «Қазақ тілі» uluslararası derneğinin X kurultayında bazı kelimelerin Kazakçaya çevrilmesi uygulamasına değinerek bu süreçte ölçü duygusunun korunması gerektiğini belirtti; haberi infohub.kz sitesi duyurdu.
Devlet başkanına göre Kazakça bugün komşu ülkelerin dillerine kıyasla belirgin biçimde daha arı durumda. Tokayev, önceden çok seyrek kullanılan ya da hiç kullanılmayan, bugün ise konuşma diline geniş ölçüde yerleşen bir dizi kelimeyi sıraladı: tұjırymdama (konsept), qağidat (ilke), jospar (plan), sıyaqı (prim, ödül), şäkirtaqı (burs), eñbek ötili (kıdem), keşendi (kapsamlı), ämbebap (evrensel), jüyeli (sistemli), tıñaytqış (gübre), janarmay (yakıt, akaryakıt), kögaldandıru (ağaçlandırma), bosqın (mülteci), qırği-qabaq soğıs (soğuk savaş), qoqan-loqı (tehdit, şantaj), lañkestik (terörizm), esirtki (uyuşturucu), bitimgerlik küşter (barış gücü), mämgileger (diplomat, arabulucu), ğarış (uzay), zımyran (roket), jahan (dünya, yerküre), ğalamtor (internet), tiküşaq (helikopter), jasandı sana (yapay zekâ), payız (yüzde), sınıp (sınıf). Cumhurbaşkanı bunu olumlu bir gelişme olarak nitelendirdi.
Bununla birlikte Tokayev, her iyi başlangıçta ölçü olması gerektiğini vurgulayarak bazı kelimelerin çevrilmesinin gerekliliğine kuşkuyla yaklaştı. «Örneğin küysandıq (piyano), qıltima (balkon), suburqaq (fıskiye), sebezgi (duş), qırıqqabat (lahana), ünqağaz (gazete), jedelsatı (asansör), jelköz (vasistas) gibi yapay kelimelerin ve bir dizi başkasının gerekliliği kuşkulu görünüyor. Son dönemde din konusunda öz kelimelerimizin yerine Arapça kelimelerin sıkça kullanılması moda oldu. Bunun gerekliliği de kuşku uyandırıyor» dedi.
Ona göre bu çok güncel bir mesele; bu nedenle profesyonel bilim insanlarının ağırlıklı görüşlerini ortaya koyması gerekiyor. Devlet başkanı, dil bilimi alanında evrensel ve herkesin erişebileceği bir dijital sistem geliştirmenin önemini vurguladı.
Cumhurbaşkanına göre bu görevin devlet düzeyinde nitelikli biçimde yerine getirilmesi için profesyonel dil bilimciler, bilim insanları, uzmanlar ve kamuoyu temsilcilerinden oluşacak özel bir çalışma grubu kurulmalı. Çalışma grubunun faaliyetlerinin koordinasyonu Cumhurbaşkanlığı İdaresine verilecek.