ABD Başkanı Donald Trump, Ulusal Sağlık Enstitüleri'nin (NIH) hibe finansmanını onaylayacak özel bir konsey kurmayı planlıyor. Bu haber, Washington Post ve Politico'ya atıfta bulunan infohub.kz sitesi tarafından duyuruldu.
Yeni yürütme emri taslağı cuma günü yapılan toplantıda tartışıldı. Toplantıda yönetimin üst düzey yetkilileri, NIH'i Trump'ın siyasi öncelikleriyle çelişen "uyandırma" girişimlerini finanse etmekle suçladı.
Beyaz Saray Yönetim ve Bütçe Ofisi (OMB) Direktörü Russell Vought ve yönetimin diğer temsilcileri, Trump'ın hedefleriyle uyuşmayan biyomedikal araştırmalara verilen hibeleri veto edebilecek bir dış komite kurulmasını önerdi. Bu bilgiyi Washington Post'a konuşan birkaç kişi aktardı.
Politico'nun haberine göre konsey üyeleri arasında Vought ve NIH Direktörü Jay Bhattacharya yer alacak. Konsey, hibe verilmesine ilişkin kararı oybirliğiyle almak zorunda olacak. OMB, başkanın politikalarını yürütme erkinde uygulayan Beyaz Saray ajansıdır.
Başkanın ideolojik gündemine uygun olarak hibe veren bir dış komisyon kurulması, ajansın bilimsel değere dayalı önerileri değerlendirmeye yönelik geleneksel sürecini bozacak. Bhattacharya federal araştırma harcamalarındaki kesintilere karşı çıkarak cuma günü NIH'in hibe verme sürecini savundu; Vought ise federal harcamaları yeniden yapılandırma niyetinde olduğunu belirtti.
Bu adım, NIH dünyanın en büyük biyomedikal araştırma finansman kuruluşu olarak araştırmacılar tarafından toplu dava ile karşılaştığı bir dönemde atılıyor. Araştırmacılar, Trump yönetimini başkanın ideolojik gündemine aykırı görüşleri sansürlemek amacıyla bilimsel hibeleri yavaşlatmak ve durdurmakla suçluyor. Yönetimi Birinci Değişiklik'i ihlal etmekle suçluyorlar.
"Birinci Değişiklik'in izin vermediği şey, hükümetin finansman gücünü biyomedikal araştırma camiasındaki istenmeyen görüşleri hedef almak veya susturmak için kullanmasıdır" denildi davada.
Trump ikinci dönemine başladığından bu yana sağlık, beslenme, çevre ve afet kurtarma ile ilgili milyarlarca dolarlık federal hibeler kesildi veya durduruldu. Yönetim, "eşitlik", "ırkçı", "cinsiyet", "iklim değişikliği" ve diğer anahtar kelimeleri içeren araştırmaları bilimsel araştırma finansmanını yavaşlatmak için işaretledi.
NIH'i yöneten Sağlık ve İnsan Hizmetleri Bakanlığı ile Beyaz Saray, yorum talebine derhal yanıt vermedi.