Pavlodar Bölgesi Devlet Gelirleri Dairesi, genel vergi rejimi (GVR) kapsamında faaliyet gösteren şirketlerin vergi matrahını yapay olarak düşürdüğü gerçeğini ortaya çıkardı. İşletmeler, yürürlüğe giren yasal yasağa rağmen özel vergi rejimi (ÖVR) uygulayan tedarikçileri çekmeye devam ediyor... infohub.kz sitesi bildiriyor.
Kazakistan Cumhuriyeti Vergi Kanunu'nun 286. maddesi hükümlerine göre, 2026'dan itibaren GVR kapsamındaki mükellefler, basitleştirilmiş beyanname esaslı ÖVR uygulayan tedarikçilerden satın aldıkları mal, iş ve hizmet giderlerini artık indirim olarak gösteremeyecekler. Bu giderler muhasebe kayıtlarında yer almakla birlikte, kurumlar vergisi (KV) ve bireysel gelir vergisi (BGV) açısından vergi matrahını azaltmayacaktır.
Yetkililer, yasağın yalnızca 'basitleştirilmiş' rejimdeki tedarikçilerle yapılan işlemleri kapsadığını belirtiyor. Diğer vergi rejimlerindeki mükelleflerle yapılan işlemlere ilişkin giderler, belgelerin ibraz edilmesi koşuluyla standart şekilde indirilebilecektir.
Analitik izleme sırasında, işletmelerin milyonlarca tenge ciroya rağmen yapay zararlar oluşturduğu tespit edildi. 2026 yılı başından itibaren Pavlodar bölgesinde, ÖVR kapsamındaki 12 binden fazla tedarikçiden 20 milyar tenge tutarında hizmet satın alan 890 GVR mükellefi kaydedildi.
Kamera kontrolü belirli optimizasyon planlarını ortaya çıkardı. Tek çalışanı olan bir limited şirket, 2026'nın ilk yarısında ÖVR kapsamındaki yedi mükellefden 140 milyon tenge tutarında hizmet satın aldı. Geçen yıl, bu tür indirimlerin payı şirketin tüm giderlerinin %83'ünü oluşturdu (36 tedarikçi kullanıldı) ve bu da 350 milyon tenge tutarında yapay zarar oluşmasına yol açtı.
Başka bir limited şirket, cirosunu 1,2 milyar tenge artırmasına rağmen (%85 artış) satın alımlarında 700 milyon tenge azalma gösterdi. Bu azalmanın büyük kısmı — 609 milyon tenge veya %87 — ÖVR kapsamındaki tedarikçilere denk geldi. Aynı zamanda şirket, kurumlar vergisi avans ödemelerini 167 milyon tenge tutarında haksız yere düşürdü.
Devlet Gelirleri Dairesi, bu tür vergi minimizasyonu uygulayan işletmelerin kontrol altına alındığı konusunda uyarıyor. Devlet Gelirleri Komitesi, işletmelere vergi matrahı fiilen artarken avans ödemelerini düşürmenin kabul edilemezliği konusunda bilgilendiren hedefli PUSH mesajları göndermeye başladı. Vergi yetkilileri, büyük ek tahakkuklarla karşılaşmamak için doğru beyanname verilmesini istiyor.
2026'da yürürlüğe giren yeni Kazakistan Cumhuriyeti Vergi Kanunu, farklı vergi rejimleri arasındaki sistemik dengesizlikleri ortadan kaldırmayı ve kayıt dışı ekonomiyle mücadele etmeyi amaçlıyor. Reformun temel hedeflerinden biri, GVR kapsamındaki büyük şirketlerin kârlarını düşük vergi oranlarına sahip ilişkili bireysel girişimcilere aktardığı yapay işletme bölünmesi ve yasadışı vergi optimizasyonu için boşlukları kapatmaktı.