Kazakistan Gelir İdaresi, Smart Data Finance sistemini devreye sokarak vatandaşların finansal işlemleri üzerindeki kontrolü artırdı. Ancak Qazaq Expert Club'dan vergi danışmanı Raushan Tasshoinova'nın açıklamasına göre, her mobil havalenin şüphe uyandırmayacağını belirten infohub.kz haber sitesi bildiriyor.
Smart Data Finance'in devreye girmesiyle birçok Kazakistan vatandaşı, vergi dairesinin her havaleyi takip edeceğinden endişe etti. Tasshoinova, sistemin gerçekten de kontrol imkanlarını genişlettiğini açıkladı. Bu, 74 kaynağı birleştiren bir Big Data deposudur; tüm bankaların ve devlet kurumlarının verilerini içerir. Gayrimenkul, ulaşım, arazi, hisse senetleri, uluslararası işlemler, mobil havaleler ve diğer işlemlere ilişkin bilgileri toplar. Böylece her gerçek ve tüzel kişi için bir dijital dosya oluşturulur.
Sistem aylık olarak yaklaşık 500 analitik rapor üretir. Ancak vergi tahakkuk ettirmez veya ceza uygulamaz; yalnızca inceleme gerektiren işlemleri tespit eder.
Uzman, karta yapılan bir havalenin mal veya hizmet ödemesi, borç geri ödemesi, hediye veya gelir olmayan diğer işlemler olabileceğini belirtti. "Sorular yalnızca büyük meblağlarla ilgili değil, aynı zamanda farklı kişilerden düzenli olarak gelen ve ticari faaliyeti andıran işlemler de vergi makamlarının dikkatini çekebilir," diyor Raushan Tasshoinova.
Ayrıca, kişi vergi dairesine beyanda bulunmadan hizmet veya mal karşılığı yapılan havaleler de şüphe altına girer. Bunun yanı sıra, resmi gelir ile gider arasındaki uyumsuzluk, yani asgari gelire rağmen önemli harcamalar da dikkat çeker.
Tasshoinova, çoğu alışılmış durumun vergi ihlali oluşturmadığını vurguladı. "Tüm bu durumlarda, para girişi kendiliğinden vergi ödeme yükümlülüğü doğurmaz. Ancak sorular ortaya çıktığında, paranın kaynağını doğrulayabilmek önemlidir," diyor uzman.
Soruları önlemek için vergi danışmanı, gelir kaynağını doğrulayan belgeleri önceden saklamayı öneriyor: sözleşmeler, makbuzlar, banka hesap özetleri, mal satış belgeleri. Yıllar sonra yeniden oluşturmaktansa önceden saklamak çok daha kolay. Bildirim gelirse, açıklama ve destekleyici belgeler sunulmalıdır.
Mart ayında Kazakistan'da Smart Data Finance sistemi devreye girdi ve her vatandaş hakkında bilgi toplamaya başladı. Maliye Bakan Yardımcısı Aset Tursunov, sistemin iyi çalışması halinde Kazakistan vatandaşlarının artık vergi beyannamesi vermek zorunda kalmayacağını söyledi.