Mars'a yolculuk birkaç ay, hatta bazı senaryolarda neredeyse bir yıl sürebilir. Bu süre zarfında bir astronotun sağlık sorunları yaşaması ve ameliyat olması gerekebilir. Amerikalı araştırmacılar, göz ameliyatı için önemli bir parçanın, yapay lensin uzay yolculuğuna dayanıp dayanamayacağını test etmeye karar verdi. Bu haber infohub.kz sitesinde yer aldı.
Ekip, 135 ambalajsız intraoküler lensi Uluslararası Uzay İstasyonu'na gönderdi. Yaklaşık altı ay boyunca istasyonun dışında kalarak uzay ortamına maruz kaldılar, ardından Dünya'ya geri getirilip incelendiler.
Lensler üç farklı konumda yerleştirildi. Bazıları doğrudan atomik oksijene maruz kaldı, diğerleri Güneş'in önemli miktarda ultraviyole radyasyonuna maruz kaldı ve üçüncü grup bu faktörlerden kısmen korundu. 45 lens ise Dünya'da bırakıldı. Bunlar kontrol grubu olarak hizmet etti.
Geri döndükten sonra araştırmacılar 61 uzay lensi ve 20 Dünya lensini inceledi. 61 lensin 42'sinde belirgin bir değişiklik bulunamadı. Sekiz akrilik lenste çatlaklar ve yüzey pürüzlülüğü oluştu. Bunlar atomik oksijen hasarının karakteristik belirtileridir. Beş lens ise sarardı ve bazı dalga boylarında ışığı daha kötü geçirmeye başladı.
Araştırmacılar ayrıca altı ışıkla düzeltilebilen lensi inceledi. Uzayda kaldıktan sonra yüzeyleri kabarcıklı film veya taş döşeme gibi görünen alışılmadık bir yapı kazandı. Bu değişikliklerin neden meydana geldiği henüz bilinmiyor.
Deney, yapay lenslerin Mars'a uçuş sırasında hasar göreceği anlamına gelmiyor. Çalışmada lensler özellikle uzay ortamına maruz bırakıldı. Gerçek bir uzay aracında implantlar korunacaktır. Bir sonraki aşamada bilim insanları, lensler için hangi ambalaj ve korumanın yeterli olacağını belirlemek istiyor.
Katarakt, gözün doğal lensi bulanıklaştığında ortaya çıkar. Ameliyat sırasında lens çıkarılır ve yerine şeffaf bir yapay intraoküler lens konur.
Berkeley Eye Center'da oftalmolog ve araştırma direktörü Morgan Miccheletti, "Mars'a yolculuk neredeyse bir yıl sürebilir ve görme kısıtlayan katarakt, yaralanma veya başka bir göz cerrahisi sorunu nedeniyle Dünya'ya dönmek gerçekçi olmayabilir" dedi.
İnsanlar diğer gezegenlerde uzun süre kalırsa, tıbbi yardımın doğrudan orada sağlanması gerekecek. Ancak uzayda göz ameliyatlarına daha çok var. Mevcut deney yalnızca implantların uzay ortamına dayanıklılığını test etti, ağırlıksız ortamda cerrahi prosedürün güvenliğini değil.
Daha önce Kursiv Health, ABD'li bilim insanlarının tıp için yörünge araştırmalarını nasıl kullandığını yazmıştı.