Kazakistan'da ailelerin refah düzeyi değerlendirilirken maaşlar, işletme gelirleri, sosyal yardımlar ve nafakalar farklı şekillerde dikkate alınacak. Vatandaşların kredileri ve diğer finansal yükümlülükleri de hesaplamaya dahil edilecek. Bunu, Merkezi İletişim Servisi'nde düzenlenen brifingde Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Askarabek Yertayev açıkladı, infohub.kz sitesi bildiriyor.
Bakanın sözlerine göre, dijital aile kartında her hane üyesi için ayrı bir kart oluşturuluyor. Bu kartta gelirler, giderler, mal varlığı ve refah düzeyini belirlemek için gerekli diğer bilgiler yer alıyor.
Yertayev, sistemin vatandaşların gelirlerini birkaç türe ayırdığını açıkladı. Maaş ve işletme kârı ana gelir satırında gösterilirken, devlet yardımları, sosyal ödemeler ve nafakalar ayrıca belirtiliyor. Farklı aile kategorileri için bu gelirler farklı şekillerde dikkate alınacak.
Varlıklı kabul edilen A ve B kategorilerindeki aileler için yardımlar ve diğer ödemeler refah değerlendirmesinde toplam gelire dahil edilmiyor. Sistem öncelikle onların maaşlarını ve işletme gelirlerini dikkate alıyor. C, D ve E kategorileri için ise sosyal ödemeler tam tersine aile gelirine dahil ediliyor.
«İhtiyaç sahibi vatandaşlar oldukları için bu onların gelirlerine dahil ediliyor. A ve B için ise öncelikle işletme veya maaşlarından elde ettikleri gerçek gelirlerini alıyoruz», — diye açıkladı Yertayev.
Bakana ayrıca ailenin mali durumunu önemli ölçüde etkileyebilecek krediler ve diğer yükümlülükler soruldu. Yertayev, dijital aile kartında bir gider satırı öngörüldüğünü belirtti. Bu satırda hanenin kredileri ve diğer finansal yükümlülükleri dikkate alınmalı.
Ancak sistemin bu kısmı henüz tam olarak çalışmıyor. Bakanın sözlerine göre, teknik entegrasyon henüz tamamlanmadı.
«1 Aralık'ta ikinci kademe bankalarla entegrasyonu tamamlıyoruz, o zaman çalışmalarımız devam edecek ve daha fazla ayrıntı olacak», — dedi.
Böylece kredilerin dikkate alınması mekanizmasının 2026 yılı sonuna kadar iyileştirilmesi planlanıyor. Ancak bakan, borç varlığının ailenin nihai refah kategorisini ne ölçüde etkileyeceğini belirtmedi.
Brifingde Yertayev'e ayrıca bir vatandaşın verilerinin sağlanmasına onay vermemesi durumunda ne olacağı soruldu. Bakan, mevzuatın, alıcının gerekli onayı vermemesi halinde sosyal ödemenin geçici olarak durdurulmasını öngördüğünü belirtti.
«Onay verilmemesi durumunda sosyal ödeme durdurulur. Neden istemediği açıklığa kavuşturulana kadar geçici olarak durdurulur», — dedi Yertayev.
Ona göre, bundan sonra Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı temsilcileri reddetme nedenlerini bireysel olarak araştıracak ve ödeme alıcısıyla durumu görüşecek.