Zambiyalılar, cumhurbaşkanı ve parlamento seçimi için oy kullanıyor. Sekiz milyondan fazla seçmen kayıtlı. Sandıklar yerel saatle 06:00'da (GMT 04:00) açıldı ve 18:00'de kapanacak, infohub.kz haber veriyor.
Seçim, Zambiya'nın Afrika'nın en istikrarlı demokrasilerinden biri olarak ününün bir testi olarak görülüyor; siyasi özgürlüklerin kısıtlandığı endişeleri var. İşsizlik ve artan yaşam maliyeti seçmenler için önemli sorunlar olmaya devam ediyor.
Cumhurbaşkanı Hakainde Hichilema, ekonomik toparlanmayı yöneterek ikinci bir dönem için aday. Ancak birçok kişi yaşam maliyetlerinin hâlâ yüksek olduğundan şikayetçi.
Oy pusulasında on dört aday var, ancak yarış büyük ölçüde mevcut başkan ile ana rakibi Brian Mundubile arasında geçiyor. Mundubile, 2011-2021 arasında iktidarda olan Yurtsever Cephe (PF) hükümetinde eski bir bakandır; ittifakı, eski Cumhurbaşkanı Edgar Lungu'nun destekçilerinden güç alıyor.
Lungu bir yıldan fazla bir süre önce öldü ve cesedi, ailesi ile Hichilema arasındaki acı bir anlaşmazlık nedeniyle Güney Afrika'da hâlâ gömülmedi; bu durum Zambiya'daki siyasi bölünmeleri derinleştirdi.
64 yaşındaki Hichilema, 2021 seçimini altıncı denemesinde kazandı ve son beş yıllık dönemini garantilemek için iş yaratma ve iddialı bir altyapı hamlesine güveniyor.
26 yaşındaki Mwiche Nalupumbwe, sabahın erken saatlerinde sandıkların açılmasını bekleyen yüzlerce kişiden biriydi. "Zambiyalılar hayal kırıklığına uğradı ve bu seçim yüzde elli elli; bu yüzden hepimiz değişiklik yapmak için erken geldik," dedi AFP haber ajansına.
"HH'ye oy verdim çünkü o bizi önemsiyor," dedi Zambiya Üniversitesi'nde 29 yaşındaki öğrenci James Phiri, Reuters haber ajansına, cumhurbaşkanı için yaygın kullanılan bir takma adı kullanarak. "Yemek yardımlarını yeniden başlattıktan sonra işler daha iyi," dedi.
47 yaşındaki kaynakçı ve dört çocuk babası Samuel Chitendwe, Mundubile'ye oy verdiğini söyledi. "Az önce birini işten çıkardım. Ekonomik ilerleme hikayelerinden bıktık," dedi Reuters'a.
Bir cumhurbaşkanı adayının doğrudan kazanmak için yüzde 50'den fazla oy alması gerekiyor; aksi takdirde 37 gün içinde ikinci tur yapılacak.