- 10 ءشىل. 2023 00:00
- 265
ەلىمىزدە ءوز تىلىمىزدەن وزگە ءتىلدىڭ باسىم بولۋ سەبەبى نەدە؟
قازىرگى كوپ قوزعالاتىن ماسەلەلەردىڭ ءبىرى – ءتىل. مىنە كۇنى بۇگىن قايرات فۋتبول كلۋبىنىڭ قازاق تىلىندەگى جۇرگىزۋشىسى بيسرييەۆ ادىلەت جۇمىستان شىعارىلدى. شىعارىلۋ سەبەبى ادىلەتتىڭ ايتۋى بويىنشا – حالىق كومانداسىنىڭ ويىنىندا قازاقشا جۇرگىزگەنى ءۇشىن، قازاقشا ولەڭ قوسۋىن سۇراعانى ءۇشىن جۇمىسىنان قۋىلدى. جۇرگىزۋشىنىڭ ينستا پاراقشاسىنا سالعان ۆيدەوسىندا قايرات فۋتبول كلۋبىنىڭ باسشىلىعى قازاق كومانداسىنىڭ قازاقشا فۋتبول وتكىزۋىنە قارسى ەكەنىن ايتىپ، جوعارعى ورىندارعا شاعىمىن ءبىلدىردى.
مەنى ەكى سۇراق مازالايدى، ونىڭ ءبىرى «قازاقستاندا، قازاق جەرىندە ءجۇرىپ قازاقشا سويلەۋدىڭ نەسى قاتە؟» ەكىنشى سۇراق «قازاق ءتىلى قايدا جوعالىپ بارا جاتىر؟». ءبىر سيتۋاسيانى ەلەستەتەيىك: اۆتوبۋستا ەكى ورىس ۇلتىنىڭ ازاماتتارى بىر-بىرىمەن قازاقشا سويلەسۋگە تىرىسسا، ەكى قازاق بىر-بىرىمەن كەرىسىنشە ورىس تىلىندە سويلەسىپ تۇرادى.
قالايشا؟ دەمەك بارلىق ماسەلە وزىمىزدەن، ءبىز باسقا ۇلتقا تالاپ كوياردىڭ الدىندا، وزىمىزدەن باستاماي، وزگەنىڭ ىرقىنا جىعىلىپ، ءتىل سىندىرىپ، بار ورىسشامىزدى سارپ ەتىپ جۇرەمىز. سوندا كەزىندە اتا-بابالارىمىز وزگە ۇلتقا ەرىك بەرىپ، قازاق جەرىندە وزگە ۇلتتىڭ تىلىندە سويلەۋ ءۇشىن جاندارىن قيعانى ما؟
قايرات فۋتبول كلۋبىنىڭ جۇرگىزىلىۋى 7 جىلدان اسا ورىس تىلىندە ءجۇردى. كەيىن قازاق تىلىندە جۇرگىزەتىن جۇرگىزۋشى قوسىلعاننان كەيىن 2 جىلدان كەيىن جۇمىستان شىعارىلدى. ءتىل ادامعا ويىن جيناقتاپ، ساراپتاپ ادەمى جەتكىزۋ ءۇشىن بەرىلگەن بولسا، كەي ادامدارعا ونىڭ قاجەتى دە جوق سياقتى. «وزگە ءتىل تۇرعاندا ءوز ءتىلىمنىڭ قاجەتى شامالى» دەپ تۇرعانداي. سىرتقا شىعىپ قازاق ەلىن، ءتىلىن سونشا ماقتايمىز، ال سونى تەك قانا ماقتاپ قانا قويماي، نەگە دارىپتەمەسكە؟ نەگە ءوز تىلىمىزدە سويلەۋدى ادەتكە اينالدىرماسقا؟ ءتىلدى اياق استىنا تاپتايتىن، وزگەگە سوعان جول بەرەتىن ءوزىمىز. ءوزىمىز ماڭگۇرتتىكتەن اۋلاق بولىپ، تىلگە قۇرمەتپەن قاراساق، بالكىم «قايراتتاعى» جاعداي ورىن الماس پا ەدى…
وسى ماقالامدى قازاق جازۋشىسى عابيت مۇسىرەپوۆ اتامىزدىڭ سوزىمەن اياقتاعىم كەلەدى. «انا ءتىلىن تەك وگەي ۇلدارى عانا مەنسىنبەيدى،وگەي ۇلدارى عانا اياققا باسادى». ءوز ءتىلىمىزدى قۇرمەتتەيىك!