- 14 ءساۋ. 2015 00:00
- 214
جۇمباقتار
ءى
ولشەۋسىز، ءتۇپسىز تەرەڭ ءبىر داريا بار،
كورمەيمىز، قۇر ەستيمىز انىق حابار.
داريانىڭ سۋىن تۇگەل قۇياتۇعىن،
ول سيارلىق ىدىس بار كىشكەنتاي، تار.
داريانى سول ىدىسقا قۇيا بىلسەڭ،
كەرەك سۋى بولادى كوزگە دايار.
وندا ءبىراق داريانى ەستىمەيمىز،
كوزبەن انىق كورەمىز، بايقا، دوس-جار.
ول سۋدا ىلاي دا بار، تۇنىق تا بار،
ىلاي سۋدان تۇنىقتى كىم ايىرار؟
ىلاي سۋدان تازاسىن ايىرۋعا
داريا كورگەن ادامنىڭ ءبارى قۇمار.
داريا نە، ىدىسى نە، تازاسى نە؟
كورگەن كىم، ايىرعان كىم – تابىڭىزدار.
بەس شەشۋى ءبىر جەردەن تابىلماسا،
شەشكەن ەمەس ءبىرتالاي وي ساندالار.
II
تامام ءسوزدى سويلەيدى، سويلە دەسە،
ەتىنەن ەت كەسەمىن، سويلەمەسە.
ايت دەسەم، ايتپايتۇعىن جاۋابى جوق
سۇيگەنىمدى سويلەتتىم الدەنەشە.
III
ءبىر نارسە جۇرتقا ءمالىم، كوزدەن عايىپ،
ۇستاۋعا ەش بولمايدى، قولدان تايىپ،
نە سىناپ، نە تۇستەۋگە ۇقسامايدى،
كەيدە كوپ، كەيدە كەتەر ءتىپتى ازايىپ.
IV
كيىم، تاماق، دەنەدەن جوق ءبىر نۇسقا،
جىلدام كىرىپ، شىعادى جىلدام تىسقا.
ماڭدايدا جالعىز كوزى جارقىراعان،
تۇلىمىنىڭ ءبىرى ۇزىن، ءبىرى قىسقا.
كەي-كەيدە ەكى ۇرىقتاۋ مىنەزى بار
شاعىپ الىپ جۇرمەسىن، بايقاپ ۇستا.
ءبىر كەتكەن سوڭ قولىڭا ءتۇسۋ قيىن،
ايرىلىپ قالىپ جۇرمە قاپىلىستا.
شارشاۋ جوق، ارىقتاۋ جوق، تالابى جوق،
ادام ونى جۇمسايدى كوپ جۇمىسقا.
V
توعىز قاتىن جيىلىپ ءبىر تولعاتقان،
ءبىرىن-بىرى بۋاز عىپ، جۋانداتقان.
توعىزىنىڭ كيىمى توعىز ءتۇرلى،
كەلگەن كىسى سياقتى ءار تاراپتان.
بوسانعاندا، توعىزى ءبىر ۇل تاۋىپ،
بالاعا ەكى ءتۇرلى كيىم جاپقان.
ءبىر كيىم شەشەسىنە ۇقساسا دا،
ءبىر كيىمى كەلىپ تۇر بوتەن جاقتان.
قاتىندار نە؟ كيىم نە؟ بالاسى نە؟
كوپكە كيىم جەتەدى نە سەبەپتەن؟
VI
كىشكەنتاي، كۇرەڭ قىزىل، دوپ-دوڭگەلەك،
تاماققا ابدەن تويسا، بولادى كوك.
قانعا تويىپ العان سوڭ قارنى ۇلكەيىپ،
ۇلكەندىگى كەتەدى ون ەسە بوپ.
VII
ءبىر نارسەدەن ءۇش سيپات قىلدىم حايلا،
بۇل جۇمباقتى شەشەرلىك ادام قايدا؟
ءبىر سيپاتىن ورتادان كەسىپ السام،
ورنىندا تاعى بولار ەكەۋ پايدا.
بىرەۋ دەپ كەسىپ الىپ تاستاعانىم،
ۇشەۋ بولىپ جاتادى باسقا جايدا.
VIII
ءبىر دە ەمەس، تامام ساننىڭ ءبىرى دە ەمەس،
نە ۇلكەن، نە كىشكەنە، ءىرى دە ەمەس،
عىلىم تاپقان سيپاتتىڭ ءبىرى وندا جوق،
بۇل جۇمباق ءولى دە ەمەس، ءتىرى دە ەمەس.
ولشەۋسىز، ءتۇپسىز تەرەڭ ءبىر داريا بار،
كورمەيمىز، قۇر ەستيمىز انىق حابار.
داريانىڭ سۋىن تۇگەل قۇياتۇعىن،
ول سيارلىق ىدىس بار كىشكەنتاي، تار.
داريانى سول ىدىسقا قۇيا بىلسەڭ،
كەرەك سۋى بولادى كوزگە دايار.
وندا ءبىراق داريانى ەستىمەيمىز،
كوزبەن انىق كورەمىز، بايقا، دوس-جار.
ول سۋدا ىلاي دا بار، تۇنىق تا بار،
ىلاي سۋدان تۇنىقتى كىم ايىرار؟
ىلاي سۋدان تازاسىن ايىرۋعا
داريا كورگەن ادامنىڭ ءبارى قۇمار.
داريا نە، ىدىسى نە، تازاسى نە؟
كورگەن كىم، ايىرعان كىم – تابىڭىزدار.
بەس شەشۋى ءبىر جەردەن تابىلماسا،
شەشكەن ەمەس ءبىرتالاي وي ساندالار.
II
تامام ءسوزدى سويلەيدى، سويلە دەسە،
ەتىنەن ەت كەسەمىن، سويلەمەسە.
ايت دەسەم، ايتپايتۇعىن جاۋابى جوق
سۇيگەنىمدى سويلەتتىم الدەنەشە.
III
ءبىر نارسە جۇرتقا ءمالىم، كوزدەن عايىپ،
ۇستاۋعا ەش بولمايدى، قولدان تايىپ،
نە سىناپ، نە تۇستەۋگە ۇقسامايدى،
كەيدە كوپ، كەيدە كەتەر ءتىپتى ازايىپ.
IV
كيىم، تاماق، دەنەدەن جوق ءبىر نۇسقا،
جىلدام كىرىپ، شىعادى جىلدام تىسقا.
ماڭدايدا جالعىز كوزى جارقىراعان،
تۇلىمىنىڭ ءبىرى ۇزىن، ءبىرى قىسقا.
كەي-كەيدە ەكى ۇرىقتاۋ مىنەزى بار
شاعىپ الىپ جۇرمەسىن، بايقاپ ۇستا.
ءبىر كەتكەن سوڭ قولىڭا ءتۇسۋ قيىن،
ايرىلىپ قالىپ جۇرمە قاپىلىستا.
شارشاۋ جوق، ارىقتاۋ جوق، تالابى جوق،
ادام ونى جۇمسايدى كوپ جۇمىسقا.
V
توعىز قاتىن جيىلىپ ءبىر تولعاتقان،
ءبىرىن-بىرى بۋاز عىپ، جۋانداتقان.
توعىزىنىڭ كيىمى توعىز ءتۇرلى،
كەلگەن كىسى سياقتى ءار تاراپتان.
بوسانعاندا، توعىزى ءبىر ۇل تاۋىپ،
بالاعا ەكى ءتۇرلى كيىم جاپقان.
ءبىر كيىم شەشەسىنە ۇقساسا دا،
ءبىر كيىمى كەلىپ تۇر بوتەن جاقتان.
قاتىندار نە؟ كيىم نە؟ بالاسى نە؟
كوپكە كيىم جەتەدى نە سەبەپتەن؟
VI
كىشكەنتاي، كۇرەڭ قىزىل، دوپ-دوڭگەلەك،
تاماققا ابدەن تويسا، بولادى كوك.
قانعا تويىپ العان سوڭ قارنى ۇلكەيىپ،
ۇلكەندىگى كەتەدى ون ەسە بوپ.
VII
ءبىر نارسەدەن ءۇش سيپات قىلدىم حايلا،
بۇل جۇمباقتى شەشەرلىك ادام قايدا؟
ءبىر سيپاتىن ورتادان كەسىپ السام،
ورنىندا تاعى بولار ەكەۋ پايدا.
بىرەۋ دەپ كەسىپ الىپ تاستاعانىم،
ۇشەۋ بولىپ جاتادى باسقا جايدا.
VIII
ءبىر دە ەمەس، تامام ساننىڭ ءبىرى دە ەمەس،
نە ۇلكەن، نە كىشكەنە، ءىرى دە ەمەس،
عىلىم تاپقان سيپاتتىڭ ءبىرى وندا جوق،
بۇل جۇمباق ءولى دە ەمەس، ءتىرى دە ەمەس.