Мозамбик астанасы Мапутуда шиеленіс шарықтап тұр: полиция күші едәуір жұмылдырылып, елдегі даулы 2024 жылғы сайлаудан кейінгі қантөгіс наразылықтарға байланысты белгілі оппозиция көшбасшысы сот алдына келді, деп хабарлайды infohub.kz сайты.

Венансиу Мондлане терроризмге және азаматтық бағынбаушылыққа шақырды деген айыптар бойынша жауапқа тартылып отыр. Жүздеген адамның өмірін қиған наразылықтар осы айыптарға негіз болған. Ол өзіне тағылған айыптардың барлығын жоққа шығарып отыр.

Мондлане сейсенбі күні Жоғарғы сотқа келуі тиіс. Оның жақтастары жаңа толқын наразылық бастауы мүмкін деп қауіптенген билік сот ғимаратының айналасындағы күзетті күшейтті.

Полиция азаматтарды сот отырысын тыныш қадағалап, қоғамдық тәртіпке қауіп төндіруі мүмкін әрекеттерден аулақ болуға шақырды.

Бұл сот процесі Мозамбиктің саяси тұрақтылығына түсер ауыр сынақ ретінде бағаланып отыр. Даулы сайлаудан кейін ел тарихындағы ең қантөгіс саяси толқулар басталғанына екі жылға жуықтады.

«Сот процесі Мозамбик үшін нағыз сынақ. Бұл — заң үстемдігінің бәріне бірдей қолданылатынын дәлелдеуге берілген маңызды мүмкіндік», — деді саяси сарапшы Луис Ньяшоте.

Мондлане билеуші Фрелимо партиясының өкілі Даниел Чапу жеңімпаз деп жарияланған президенттік сайлау қорытындысына дау айтып, билікті кең ауқымды сайлау алдауына айыптады және бүкіл елде наразылық пен жұмыс тоқтатуға шақырды.

Прокурорлар Мондланені мемлекеттік қызметтердің жұмысын бұзған, мүлікке залал келтірген және қоғамдық қауіпсіздікке қауіп төндірген наразылықтарды қоздырды деп айыптап отыр.

Оған қылмыстық әрекеттерді көпшілік алдында дәріптеу, ұжымдық бағынбаушылыққа шақыру, қылмыс жасауға көпшілік алдында итермелеу және терроризмге қатысты құқықбұзушылықтар тағылған.

Ең ауыр айып бойынша кінәсі дәлелденсе, ол 24 жылға дейін бас бостандығынан айырылуы мүмкін.

Мондлане айыптауларды қабылдамай, наразылыққа шақыруы зорлық-зомбылықты қоздыру емес, сайлаудың ашықтығын талап етуге бағытталғанын алға тартып отыр.

Оның партиясы — Еркін және автономиялы Мозамбик үшін ұлттық альянс (Анамола) — қылмыстық істі саяси астары бар қудалау деп сипаттады.

Жоғарғы сот сот процесіне саяси араласу туралы айыптарды жоққа шығарды.

Сот отырысы қарсаңында Мапутудың Жоғарғы сот маңында және басты көшелерінде полицияның көптеп патрульдеуі байқалды.

Дүйсенбі күні таратқан мәлімдемесінде Мозамбик полициясы азаматтарды «төзімділік пен бейбіт қатар өмір сүруді сақтауға» шақырып, наразылық білдіру құқығы заң шеңберінде ғана жүзеге асырылуы керегін қосты.

Полиция сондай-ақ заң үстемдігіне сай алдын ала және барабар әрекет ете отырып, адамдар мен мүлікті қорғауға уәде берді.

Сот тек таңдаулы бұқаралық ақпарат құралдарына ғана рұқсат берді, бұл журналистер мен баспасөз бостандығын қорғаушылардың сынына ұшырады.

Сот қызметкерлері шектеулерді залдағы орынның шектеулілігімен түсіндірсе, сыншылар бұл қоғам назарындағы істе ашықтыққа нұқсан келтіреді деп есептейді.

Отырысты бес судья жүргізіп, айыптаушы мен қорғаушы тараптың куәлары шақырылады деп күтілуде.

Саяси сарапшылар сот процесі 2024 жылғы сайлаудан кейінгі зорлық-зомбылық пен терең саяси бөліністен әлі де еңсесін көтере алмай отырған елде шиеленісті қайта тұтандыруы мүмкін деп ескертеді.