Австралияның Салық басқармасы жариялаған ашықтық дерекқорына сәйкес, 2024–2025 қаржы жылында ірі компаниялардың төрттен бір бөлігінен астамы елде миллиардтаған доллар табыс тапқанымен, корпоративтік салықты мүлде төлемеген немесе мардымсыз мөлшерде ғана төлеген. Олардың қатарында Microsoft-тың деректер орталығы бизнесі мен Optus операторының иесі — сингапурлық Singtel де бар, деп хабарлайды infohub.kz сайты.
Салық басқармасының мәліметінше, Netflix сияқты танымал трансұлттық компаниялар да айналымдарының аз ғана бөлігінен салық төлейді. Ведомство әдетте жеке тұлғалар мен компаниялардың салық деректерін жарияламайды, алайда парламент талабы бойынша Австралияда кемінде 100 миллион доллар табыс тапқан барлық ұйым туралы ақпаратты жариялауға міндетті.
Есепте нақты компаниялардың неліктен салық төлемегені түсіндірілмеген. Дегенмен мұның заңды себептері болуы мүмкін екені атап өтілген: шығынға ұшырау немесе салық салынатын табысты азайту үшін шегерімдер мен жеңілдіктерді пайдалану. Шетелдік компаниялар көбіне салық мөлшерлемесі төмен юрисдикцияларда орналасқан өзара байланысты ұйымдарға төлем жасау арқылы салық салынатын табысын қысқартады. Бұл тәжірибе пайданы аудару деп аталады және реттеушілердің назарына ілігуі мүмкін.
Салық басқармасы комиссарының міндетін атқарушы Мишель Сэмстың айтуынша, агенттік цифрлық бизнес пен жеткізу тізбектерінің салық үлесін төлеуін қамтамасыз етуге баса назар аударып келеді. «Деректер орталықтары сияқты маңызды салаларда салық төленбесе, біз мұны мұқият тексереміз. Төленген салық мөлшері Австралияда жүріп жатқан экономикалық белсенділікті көрсетуі тиіс», — деді ол.
Microsoft-тың деректер орталығы бизнесі қаржы жылында Австралиядан 2,3 миллиард доллар табыс тапқанымен, салық салынатын табыс көрсетпеген. Ал компанияның компьютерлер мен бағдарламалық жасақтама бизнесі елде 9,2 миллиард доллардан астам табыс тауып, 160,6 миллион доллар салық төлеген. Microsoft-тан пікір сұралған.
Австралияда тұрақты түрде аз салық төлейтін Netflix жергілікті нарықта 1,4 миллиард доллардан астам табыс тауып, салық басқармасына 8,4 миллион доллар төлеген. TikTok Australia 686,6 миллион доллар табыспен 17,3 миллион доллар салық төледі.
Пайданы аударуға қарсы күрес үшін әзірленген салық басқармасының шешімі технологиялық компаниялардан айтарлықтай қаржы жинауы күтілуде. Алайда ол сот дауларына тап болуы мүмкін. Тамыз айында парламент жаңартылған медиа мәміле заңын қабылдап, австралиялық жаңалықтар басылымдарымен журналистикасын пайдалану туралы келісімге келмеген жаһандық технологиялық платформаларға алым салуға жол ашты.
Singtel 2020 жылға дейін Австралияда тұрақты салық төлеуші болғанымен, қазір үнемі нөлдік салық салынатын табыс көрсетеді. 2024–2025 жылы компания 8,3 миллиард доллардан астам жалпы табыс тапқанымен, салық төлемеген. Optus өкілі бұған дейін теріс салық позициясы инфрақұрылымға салынған инвестициялар мен операциялық шығындарға байланысты екенін айтқан.
Жаңа Зеландияның ірі сүт өнімдері өндірушісі Fonterra да 2,4 миллиард доллардан астам жалпы табыспен салық төлемеген. Сондай-ақ Sony Australia (1,6 миллиард доллар табыс) мен онлайн сауда жасаушы Kogan (642 миллион доллар) да осы қатарда.