Айдың жақында өз айлағы пайда болады, тек ұшу-қону жолақтарының орнына орбиталар, ал диспетчерлердің орнына математикалық алгоритмдер болады. NASA адамзат тарихындағы тұңғыш ғарыш айлағы — Gateway-ді дайындап жатыр. Ол астронавттар, жүк кемелері мен ай модульдері үшін аралық станцияға айналады. Kursiv LifeStyle оның қалай жұмыс істейтінін және неге онсыз болашақ Айға ұшулар ғарыштық кептеліске айналуы мүмкін екенін түсіндіреді, деп хабарлайды infohub.kz.
Gateway-ді болашақ ай миссияларында қолдану жоспарлануда. Станцияға экипаждық Orion кемелері, жүк аппараттары және қону модульдері келетін болады. Кейін ол арқылы ғарышқа алыс сапарларға байланысты миссиялар да өтуі мүмкін.
Дегенмен, Айда терминалы мен ұшу-қону жолақтары бар әдеттегі айлақ болмайды. Gateway арнайы орбитаға — NRHO (Near Rectilinear Halo Orbit) орбитасына орналастырылады. Ол қатты созылған пішінге ие: станция Айдың солтүстік полюсінен шамамен 1600 км қашықтықта өтеді, содан кейін оның бетінен 64 мың км-ге дейін алыстайды.
Мұндай орбита Жермен байланысты сақтауға және қозғалысты қамтамасыз етуге салыстырмалы түрде аз отын жұмсауға мүмкіндік береді. Бірақ Жер мен Айдың тартылысына байланысты бірнеше ғарыш аппаратын қатар қою мүмкін болмайды.
Сондықтан Техас A&M университетінің, NASA-ның және Пердью университетінің инженерлері болашақ кемелер үшін қозғалысты басқару жүйесін әзірледі. Олар мыңдаған компьютерлік модельдеулер жүргізіп, аппараттардың бір-біріне кедергі келтірмей, Gateway-ге жақын жерде қалай бола алатынын тексерді.
Осы тұрғыда станция да айлақты еске түсіреді. Егер Gateway-де орын бос болмаса, келген кеме станцияның жанында жай ғана тұра алмайды. Оған есептелген қашықтықта қалып, түйісу немесе жөнелту үшін қолайлы сәтті күтуге тура келеді. Зерттеушілер мұны loitering — ғарыштық тұрақ деп атайды.
Бұған дейін Kursiv LifeStyle NASA-да астронавттардың тіршілік әрекетінің қалдықтарын пайдалы ресурстарға: суға, тыңайтқыштарға және тіпті 3D-басып шығаруға арналған материалдарға айналдыра алатын ерекше жүйе сынақтан өтіп жатқанын жазған болатын. Технология Ай мен Марсқа болашақ миссиялар үшін әзірленуде.