Биылғы тамызда Қазақстанның он бір банкі депозиттік өнімдер бойынша шарттарын қайта қарады, оның төртеуі халық арасында ең танымал мерзімсіз салымдар бойынша пайыздық мөлшерлемелерді төмендетті. Толық ақпаратты infohub.kz сайты хабарлайды.

Бұған дейін, маусым және шілде айларында қаржы институттары сыйақы мөлшерлемелерін түзеткен болатын, бірақ сол кезде өзгерістер негізінен жинақ салымдарына қатысты болды. Алайда тамызда, Депозиттерге кепілдік беру қорының (КФГД) деректеріне сәйкес, төмендеу мерзімсіз депозиттерге де әсер етті.

Тамызда мөлшерлемелер былай өзгерді: төрт банк мерзімсіз салымдар бойынша пайыздарды азайтты, үш банк — толықтыру мүмкіндігі бар мерзімді салымдар бойынша, бес банк — толықтырумен жинақ салымдары бойынша, үш банк — толықтырусыз жинақ салымдары бойынша. Сонымен қатар, бір банк мерзімсіз салымдар бойынша мөлшерлемелерді көтерді, бірі — толықтырумен жинақ салымдары бойынша, ал тағы бір банк мерзімге байланысты толықтырусыз жинақ салымдары бойынша мөлшерлемелерді бір мезгілде көтерді де төмендетті.

Мерзімсіз депозиттерге келер болсақ, бір ай ішінде төрт банк олар бойынша мөлшерлемелерді төмендетті, ал біреуі көтерді. Қазіргі уақытта мұндай салымдар еліміздің он жеті банкінде қолжетімді. Тамыздағы ең төменгі мөлшерлеме 12,6% құрады, ең жоғарысы — 15,95%. Орташа алғанда, мерзімсіз депозиттер 14,08% бойынша ашылады, бұл шілдедегіден 0,11 пайыздық тармаққа төмен. Еске салайық, мерзімсіз салымдар қазақстандықтар арасында ең сұранысқа ие, себебі олардың икемді шарттары бар: олардан кез келген уақытта жинақталған пайыздарды жоғалтпай ақша алуға болады.

Мерзімді депозиттер мерзімсіз және жинақ салымдары арасындағы ымыра болып табылады: олар мерзімсізге қарағанда жоғары пайыз ұсынады, бірақ шарттары жинақ салымдарындағыдай қатаң емес. Мерзімді салымдар толықтыруға болатын және толықтыруға болмайтын болып бөлінеді. Қазіргі уақытта толықтыру мүмкіндігі бар мерзімді салымдар жеті банкте қолжетімді. Тамызда олар бойынша орташа мөлшерлеме 15,11% құрады, алайда нақты шарттар орналастыру мерзіміне байланысты. Ең төменгі мөлшерлеме — екі жылдық салымдар үшін жылдық 5%, ең жоғарысы — үш айлық депозиттер үшін 19%. Толықтыру құқығынсыз депозиттерді тек бір банкте ашуға болады, ол тамызда шарттарын өзгерткен жоқ: мөлшерлемелер 12,2%-дан 18,01%-ға дейін өзгереді.

Қазақстандағы жинақ депозиттері де екі түрге бөлінеді: толықтыру құқығымен (шектеусіз) және толықтыру құқығынсыз (ашқан кезде бір рет қана толықтыруға болады). 2026 жылдың тамызында толықтырумен жинақ салымдарын он екі банкте ашуға болады. Олар бойынша мөлшерлемелер 5%-дан 20%-ға дейін ауытқиды, ал ел бойынша орташа көрсеткіш 14,7% құрады. Толықтырусыз жинақ депозиттерінде жағдай ұқсас: оларды он бес банк ұсынады, мөлшерлемелер 6,3%-дан (екі жылдық салымдар үшін) 20,5%-ға дейін (алты айлық салымдар үшін) өзгереді. Нарық бойынша орташа мөлшерлеме — 15,33%.

Депозиттер бойынша мөлшерлемелердің төмендеуі елдегі ақша-кредит саясатының жұмсаруы аясында болып жатыр. Екінші деңгейлі банктер Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің базалық мөлшерлемені төмендетуіне байланысты салымдар бойынша пайыздарды азайтуда. Бұған дейін Ұлттық банк 4 қыркүйекте базалық мөлшерлемені 16,75%-дан 16,25%-ға дейін қайта төмендеткені хабарланған болатын, бұл депозиттер мен несиелер бойынша пайыздық мөлшерлемелердің одан әрі түзетілуіне әкелуі мүмкін.