Қазақстанда Бірыңғай борышкерлер тізілімін жүргізу қағидалары әзірленді. Атқарушы іс жүргізу бойынша барлық борышкерлер электронды дерекқорға автоматты түрде енгізілетін болады, деп хабарлайды infohub.kz сайты.
Әділет министрлігі 10 тамыздағы бұйрығымен Бірыңғай борышкерлер тізілімін жүргізу қағидаларын бекітті. Тізілім мемлекеттік цифрлық атқарушы іс жүргізу жүйесінде қалыптастырылып, жаңартылып отырады. Атқарушы іс қозғалғаннан кейін борышкер туралы мәліметтер тізілімге автоматты түрде енгізіледі. Бұл оңайлатылған тәртіппен қозғалған істерге де қатысты.
Борышкерлер туралы ақпарат уәкілетті органның ресми сайтында қолжетімді болады.
Қағидаларда адамды немесе компанияны Бірыңғай борышкерлер тізіліміне енгізудің бірнеше негізі қарастырылған: атқарушы іс немесе оңайлатылған іс қозғау; мерзімді төлемдер бойынша атқарушы құжаттардағы берешек үш айдан астам; баламен қарым-қатынас тәртібін реттейтін атқарушы құжат талаптарын дәлелді себепсіз бірнеше рет орындамау. Мұндай бұзушылық қатарынан екі реттен астам болуы тиіс.
Бұл ретте талапты қамтамасыз ету шараларын қабылдау немесе кері қайтаруға байланысты атқарушы құжаттар тізілімге енгізілмейді.
Тізілімде борышкердің аты-жөні немесе ұйымның атауы көрсетіледі. Сондай-ақ атқарушы құжатты берген орган, оның берілген күні және орындалмаған міндеттің мазмұны туралы ақпарат көрсетіледі. Сонымен қатар, тізілімде мәліметтерді берген сот орындаушысының деректері, сондай-ақ аумақтық әділет бөлімшесінің атауы мен мекенжайы немесе жеке сот орындаушысының кеңсесінің мекенжайы көрсетіледі.
Мәліметтерді алып тастау сот орындаушысынан электронды құжат айналымы жүйесі арқылы тиісті ақпарат алынғаннан кейін үш жұмыс күні ішінде жүзеге асырылады. Борышкер заңда көзделген жағдайларда атқарушы іс тоқтатылғаннан кейін тізілімнен шығарылуы тиіс. Сондай-ақ негіз мерзімді төлемдер бойынша берешектің болмауы немесе баламен қарым-қатынас тәртібі туралы құжат талаптарын қатарынан екі және одан да көп рет орындау болып табылады. Егер борышкер құжат талаптарын орындаса, атқарушы іс аяқталғаннан кейін де алып тастау мүмкін. Сондай-ақ, атқарушы құжат бұрын өндіріп алушыға қайтарылған болса, оны мәжбүрлеп орындауға ұсыну мерзімі өткеннен кейін борышкерді тізілімнен шығару жеке көзделген.
Аумақтық орган цифрлық жүйеге енгізілген атқарушы іс жүргізу деректері мен сот орындаушысы ұсынған растайтын құжаттар негізінде шешім қабылдайды. Егер алып тастау үшін негіздер жеткіліксіз болса, аумақтық орган сот орындаушысына дәлелді бас тартуды жіберуі тиіс. Мәжбүрлеп орындауға ұсыну мерзімі өткен құжаттар бойынша борышкерді тізілімнен автоматты түрде шығару көзделген. Автоматты түрде шығарылғаннан кейін жүйе аумақтық органның мәжбүрлеп орындау шараларын кері қайтару туралы қаулысын қалыптастырады.
Бұған дейін Қазақстан Президенті сот орындаушыларының қызметін реттейтін бірқатар түзетулерге қол қойған болатын. Сот тәртібімен қарыздары өндірілетін қазақстандықтардың құқықтары жақсырақ қорғалатын болады.