Женева университетінің (UNIGE) биологтары сүтқоректілердің терісіндегі шаш фолликулдарының реттелген өрнектері эмбриондық даму сатысында химиялық сигналдарға жауап ретінде жасушалардың қарапайым бағытталған қозғалысы арқылы қалыптасатынын анықтады. PNAS ғылыми журналында жарияланған жұмыс нәтижелері шаш, қауырсын немесе қабыршақ сияқты күрделі биологиялық өрнектерді жасау үшін егжей-тегжейлі генетикалық жоспар немесе қатаң тыйым салатын сигналдар жүйесі қажет деген бұрыннан келе жатқан теорияны күмәнге қояды, деп хабарлайды infohub.kz сайты.
Бұған дейін негізгі гипотеза ретінде экспансия-индукция моделі саналды: әрбір пайда бола бастаған фолликул (плакода) көршілерінің тым жақын пайда болуын бөгейтін зат бөліп шығарады, ал эмбрион терісі созылады. Алайда бұл теория табиғаттағы құрылымдардың барлық алуан түрлілігін түсіндіре алмады.
Генетика және эволюция кафедрасының Афанасия Цики мен Мишель Милинковичтің жетекшілігімен жұмыс істеген ғалымдар тобы хемотаксиске — дерма жасушаларының терінің жоғарғы қабаты бөлетін химиялық аттрактанттарға қарай бағытталған қозғалысына назар аударды.
Зерттеушілер құрған математикалық модель фолликулдардың күрделі сыртқы нұсқаулықтарсыз жасушалардың жергілікті өзара әрекеттесуі арқылы өздігінен пайда болатынын көрсетті. Симуляция жүнінің өсуін қарапайым зертханалық тышқандарда (Mus musculus) ғана емес, фолликулдары ерекше тегіс қатарларға тізілетін тікенді тышқандарда (Acomys dimidiatus) да сәтті қайта жаңғыртты.
Ғалымдардың айтуынша, жануарлар әлеміндегі тіндердің алуан түрлілігі терінің өсу жылдамдығы мен сол бір өзін-өзі ұйымдастыру механизмінің химиялық қасиеттеріндегі өзгерістермен түсіндіріледі.