Қазақстан шілде айында Каспий құбыр консорциумының (КТК) инфрақұрылымына жасалған шабуылдардан кейін мұнай мен газ өндірісінің төмендеуіне байланысты $700 млн астам қаражат ала алмауы мүмкін, деп хабарлайды infohub.kz.
Мұндай бағаны энергетика және инвестиция саласындағы сарапшы Олжас Байділдинов Reuters жариялаған деректерге түсініктеме бере отырып айтты. Reuters ақпаратына сәйкес, 2026 жылдың шілдесінде Қазақстанда мұнай мен газ конденсатын өндіру маусыммен салыстырғанда 14 пайызға төмендеген.
Байділдиновтің айтуынша, шілдеде өндіріс 7,6 млн тоннаны немесе тәулігіне шамамен 1,85 млн баррельді құрады, ал бір ай бұрын бұл көрсеткіш 8,6 млн тоннаға немесе тәулігіне 2,16 млн баррельге жеткен. Сарапшының сөзінше, кейбір күндері өндіріс көлемі 50 пайыздан астамға қысқарған. Ол мұны Қазақстан мұнайының экспортына әсер еткен танкерлер мен КТК инфрақұрылымына жасалған ұшқышсыз ұшақ шабуылдарымен байланыстырады.
Байділдинов 2025 жылы Қазақстан айына орта есеппен 8,3 млн тонна мұнай мен газ конденсатын өндіргенін еске салды. Оның айтуынша, сала КТК нысандарына қараша айында жасалған шабуылдан кейін ғана қалпына келе бастаған еді, соның салдарынан екінші шығару причалы істен шыққан, алайда жаңа оқиғалар өндірістің өсуін қайтадан тежеді.
Сарапшы сондай-ақ шілдеде Brent мұнайының орташа бағасы барреліне шамамен $87 болғанын атап өтті. Оның есептеуінше, өндірістің шамамен 1 млн тоннаға қысқаруына байланысты ел мұнайдан түсетін кірістің кемінде $635 млн жоғалтқан. «Газ өндірісінің төмендеуін ескерсек, бұл жоғалтылған сома тек шілде айында $700 млн-нан оңай асады», – деді Байділдинов.
КТК соңғы кездері бірнеше рет шабуыл нысанына айналды. 2025 жылдың ақпанында жеті ұшқышсыз ұшақ ең ірі мұнай айдау станциясы «Кропоткинскаяға» соққы берді. Осыдан кейін жүйе бойынша мұнай айдау 30-40 пайызға қысқарды. Күзде теңіз терминалының причал құрылғыларының бірі зақымданды. Ал шабуылдардың жаңа толқыны 2026 жылдың шілдесінде болды: Қазақстан мұнайын тасымалдаған Nordic Zenith, ASIA, NISSOS IOS және NELSA танкерлері зақымданды. Осыған байланысты КТК мұнай қабылдауды және тиеуді уақытша тоқтатуға мәжбүр болды.
Алдыңғы күні Ұлттық банк төрағасы Тимур Сүлейменов КТК арқылы мұнай экспортының уақытша тоқтатылуына байланысты теңге бағамының күрт ауытқуын күтпейтінін мәлімдеді. Сонымен қатар, Ұлттық банк бағамның нарықтық емес ауытқуы байқалған жағдайда шара қолдануға дайын. Ал ҚР энергетика министрлігі қазақстандық мұнайды қабылдаудың тезірек қайта басталуына үміт артып отыр.