20 тамыздан бастап Қазақстанда смартфон сатудың жаңа ережелері күшіне енеді, бұл мобильді құрылғылар нарығын айтарлықтай өзгертеді. Енді тексерілмеген телефондарды сату толығымен тыйым салынады, ал сатушылар сатып алушыға тексеру үшін құрылғының IMEI-кодын алдын ала хабарлауға міндетті, деп хабарлайды infohub.kz сайты.
2026 жылғы 19 маусымда қол қойылған «Байланыс туралы», «Сауда қызметін реттеу туралы» және «Тұтынушылардың құқықтарын қорғау туралы» заңдарға енгізілген түзетулер сатушыларға да, сатып алушыларға да жаңа талаптар қояды. Осы күннен бастап сатушы ұялы құрылғыны сатпас бұрын идентификациялық кодтарды (IMEI) дерекқордағы ықтимал бұғаттау немесе шектеулерге тексеруге міндетті. Ол үшін телефондарды тексерумен айналысатын Мемлекеттік радиочастоттық қызметке жүгіну қажет.
GSM Ассоциациясының халықаралық дерекқорымен тексеруден өтпеген, сондай-ақ Қазақстанға әкелу заңдылығын растамаған құрылғыларды сату толығымен тыйым салынады. Бұрын мұндай телефондар сатыла алатын, бірақ кейін олар елде жұмысын тоқтатуы мүмкін еді. Жаңа ережелер смартфондарды тікелей сатпайтын, тек әртүрлі сатушылардың ұсыныстарын орналастыратын интернет-дүкендер мен маркетплейстерге де қолданылады. Мұндай алаңдардың иелері сатушылармен жасалатын келісімшарттарға құрылғыны міндетті тексеру туралы тармақты енгізуге міндетті.
Сатып алушылар да жаңа мүмкіндіктерге ие болады: сатушы сатып алуға дейін IMEI-кодты ұсынуы керек, осылайша сатып алушы тексеру мәртебесін тексере алады. Сонымен қатар, идентификациялық код чектер мен түбіртектер сияқты сатып алуды растайтын құжаттарда көрсетілуі тиіс. Егер сатып алушыға тексерілмеген құрылғы сатылса, ол «Тұтынушылардың құқықтарын қорғау туралы» заңға сәйкес сатушыға талап қоя алады. Бұл жағдайда тұтынушы бағаны төмендетуді, кемшіліктерді тегін жоюды, оларды жоюға жұмсалған шығындарды өтеуді, құрылғыны ауыстыруды немесе ақшаны қайтаруды талап етуге құқылы.
Шетелден өз бетінше смартфон әкелетін қазақстандықтар оларды тегін тексере алады, бірақ жылына екі құрылғыдан артық емес. Қазіргі уақытта тексеруді жеке компания ATS Mediafon KZ жүзеге асырады, алайда 2027 жылдың 1 шілдесінен бастап бұл функция мемлекеттік монополияға айналып, Мемлекеттік радиочастоттық қызметке өтеді.
Бұған дейін де 20 тамыздан бастап мобильді операторлар үшін тарифтерді көтеру ережелері өзгеретіні хабарланған болатын: олар клиенттерді бағаның өсуі туралы нақты көтерілуден екі ай бұрын ескертуі тиіс.